Bài Tập Excel Văn Phòng: 1500+ Bài Tập Thực Hành Để Thành Thạo Các Kỹ Năng Cơ Bản Và Nâng Cao

Có thể bạn quan tâm: Địa Chỉ Tuyệt Đối Trong Excel: Khái Niệm, Cách Sử Dụng Và Các Mẹo Tối Ưu

Lời mở đầu

Trong môi trường làm việc hiện đại, Excel đã trở thành một công cụ không thể thiếu đối với mọi ngành nghề. Từ việc quản lý dữ liệu, phân tích số liệu, lập báo cáo tài chính cho tới tự động hoá các quy trình công việc, Excel luôn được đánh giá là “cây cờ” của năng suất làm việc. Tuy nhiên, để khai thác tối đa tiềm năng của Excel, người dùng không chỉ cần nắm vững lý thuyết mà còn phải thực hành thường xuyên thông qua các bài tập Excel văn phòng.

Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một loạt hơn 1500 từ mô tả chi tiết các bài tập từ cơ bản đến nâng cao, kèm theo hướng dẫn thực hiện, mục tiêu học tập và một số mẹo tối ưu hoá. Bạn có thể sử dụng chúng để tự luyện tập cá nhân, dạy học cho nhân viên, hoặc chuẩn bị cho các kỳ thi chứng chỉ như Microsoft Office Specialist (MOS).

Có thể bạn quan tâm: Tìm Dữ Liệu Trùng Nhau Trong Excel: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

1. Tổng quan về các loại bài tập Excel văn phòng

1.1. Bài tập cơ bản

• Nhập dữ liệu và định dạng: Nhập danh sách nhân viên, định dạng ngày tháng, tiền tệ, màu nền.
• Công thức cơ bản: Cộng, trừ, nhân, chia, SUM, AVERAGE.
• Sắp xếp và lọc: Sắp xếp danh sách theo tên, lương; lọc theo phòng ban.

1.2. Bài tập trung cấp

• Hàm logic: IF, AND, OR, IFERROR.
• Hàm tìm kiếm: VLOOKUP, HLOOKUP, INDEX-MATCH.
• Bảng và biểu đồ: Tạo bảng dữ liệu (Table), biểu đồ cột, đường, tròn.

1.3. Bài tập nâng cao

• PivotTable và PivotChart: Tổng hợp dữ liệu bán hàng, phân tích theo khu vực.
• Hàm mảng: SUMPRODUCT, TRANSPOSE, FILTER (Excel 365).
• Macro và VBA: Tự động hoá nhập liệu, tạo báo cáo hàng tháng.

1.4. Bài tập thực tế trong môi trường văn phòng

• Bảng lương nhân viên: Tính lương, khấu trừ, thuế thu nhập cá nhân.
• Bảng dự toán ngân sách: Dự báo chi phí, so sánh thực tế vs kế hoạch.
• Quản lý dự án: Gantt chart, theo dõi tiến độ, phân bổ nguồn lực.

Có thể bạn quan tâm: Các Tổ Hợp Phím Trong Excel: Bí Quyết Tăng Năng Suất Làm Việc Cho Mọi Người Dùng

2. Bài tập Excel cơ bản – “Bước đầu thành thạo”

2.1. Bài tập 1: Nhập dữ liệu và định dạng bảng nhân sự

Mục tiêu: Làm quen với giao diện, nhập dữ liệu, áp dụng định dạng số, ngày, tiền tệ.

Yêu cầu:
1. Tạo một sheet mới, đặt tên là “Nhân_sự”.
2. Nhập các cột: Mã NV, Họ và Tên, Ngày sinh, Giới tính, Phòng Ban, Lương cơ bản.
3. Nhập dữ liệu mẫu (ít nhất 15 nhân viên).
4. Định dạng cột Ngày sinh dạng ngày (dd/mm/yyyy).
5. Định dạng cột Lương cơ bản dạng tiền tệ VND (₫).
6. Thêm màu nền xen kẽ (băng màu) cho các hàng để dễ đọc.

Hướng dẫn thực hiện:
– Sử dụng Ctrl + T để chuyển vùng dữ liệu thành Table, giúp việc lọc và sắp xếp nhanh hơn.
– Vào Home → Number Format → Short Date để định dạng ngày.
– Vào Home → Number Format → Currency và chọn “Vietnamese Dong”.
– Để tạo băng màu, chọn Home → Format as Table và chọn mẫu “Light 2”.

2.2. Bài tập 2: Tính tổng lương và trung bình lương

Mục tiêu: Sử dụng hàm SUM, AVERAGE, và tạo công thức tham chiếu.

Yêu cầu:
1. Ở ô dưới cùng của cột Lương cơ bản, nhập công thức =SUM(Lương cơ bản).
2. Ở ô kế bên, nhập công thức =AVERAGE(Lương cơ bản).
3. Đặt tiêu đề “Tổng lương” và “Trung bình lương” cho hai ô này.

Mẹo: Khi làm việc trong Table, bạn có thể sử dụng cú pháp cấu trúc như Lương cơ bản để tham chiếu toàn cột, giúp công thức luôn cập nhật khi thêm hoặc xóa hàng.

2.3. Bài tập 3: Sắp xếp và lọc dữ liệu

Mục tiêu: Áp dụng sắp xếp tăng/giảm và lọc theo tiêu chí.

Yêu cầu:
1. Sắp xếp danh sách nhân viên theo Lương cơ bản giảm dần.
2. Lọc ra những nhân viên thuộc Phòng Ban = “Kế toán”.

Cách thực hiện:
– Chọn bất kỳ ô nào trong Table → Data → Sort → Chọn cột Lương cơ bản, Order: Largest to Smallest.
– Để lọc, nhấn vào mũi tên ở tiêu đề cột Phòng Ban, bỏ chọn “Select All”, chọn “Kế toán”, OK.

3. Bài tập Excel trung cấp – “Xây dựng công cụ hỗ trợ quyết định”

3.1. Bài tập 4: Sử dụng hàm IF để tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Mục tiêu: Áp dụng hàm IF lồng nhau để tính thuế dựa trên mức lương.

Công thức mẫu (giả sử mức thuế đơn giản):
– Lương ≤ 5,000,000 → Thuế 5%
– 5,000,001 – 10,000,000 → Thuế 10%
– >10,000,000 → Thuế 15%

Công thức:

=IF(Lương cơ bản<=5000000, Lương cơ bản5%, IF(Lương cơ bản<=10000000, Lương cơ bản10%, Lương cơ bản15%))

Thực hiện:
– Thêm cột mới “Thuế TNCN”.
– Nhập công thức trên vào ô đầu tiên, nhấn Enter, Excel sẽ tự động sao chép cho toàn cột (nếu dùng Table).

3.2. Bài tập 5: Tìm kiếm thông tin nhân viên bằng VLOOKUP

Mục tiêu: Sử dụng VLOOKUP để truy xuất dữ liệu nhanh.

Yêu cầu:
1. Tạo một sheet mới tên “Tra_cứu”.
2. Tại ô A2, nhập “Mã NV cần tra”.
3. Ở ô B2, nhập công thức VLOOKUP để trả về Họ và Tên.

Công thức:

=VLOOKUP(A2, Nhân_sự!$A$2:$F$16, 2, FALSE)

Giải thích:
– A2 là mã nhân viên nhập vào.
– Nhân_sự!$A$2:$F$16 là vùng dữ liệu nguồn.
– 2 là chỉ số cột trả về (Họ và Tên).
– FALSE yêu cầu tìm kiếm chính xác.

3.3. Bài tập 6: Tạo biểu đồ doanh thu bán hàng

Mục tiêu: Chuyển dữ liệu bán hàng thành biểu đồ trực quan.

Dữ liệu mẫu:
| Tháng | Doanh thu (triệu) |
|——|——————-|
| Jan | 120 |
| Feb | 135 |
| Mar | 150 |
| Apr | 165 |
| May | 180 |
| Jun | 200 |

Thực hiện:
1. Chọn vùng A1:B7 → Insert → Column Chart → Clustered Column.
2. Đặt tiêu đề biểu đồ “Doanh thu bán hàng (Jan – Jun)”.
3. Thêm nhãn dữ liệu (Data Labels) để hiển thị giá trị trên mỗi cột.

3.4. Bài tập 7: Phân tích doanh thu theo khu vực bằng PivotTable

Có thể bạn quan tâm: Ba Chỉ Bò Mỹ Excel: Đánh Giá Chi Tiết, Cách Chọn Mua Và Công Thức Nấu Ăn Đậm Đà

Mục tiêu: Sử dụng PivotTable để tóm tắt và so sánh doanh thu các khu vực.

Dữ liệu mẫu:

Các bước:
– Chọn toàn bộ dữ liệu → Insert → PivotTable → Đặt trong sheet mới “Pivot_DoanhThu”.
– Kéo “Khu vực” vào Rows, “Tháng” vào Columns, “Doanh thu” vào Values (đặt tính tổng).
– Định dạng bảng Pivot, bật Grand Totals cho cả hàng và cột.

Kết quả: Bạn sẽ có bảng tổng hợp doanh thu theo khu vực và tháng, giúp nhanh chóng nhận diện khu vực nào có doanh thu cao nhất.

4. Bài tập Excel nâng cao – “Tự động hoá và khai phá dữ liệu”

4.1. Bài tập 8: Sử dụng hàm SUMPRODUCT để tính tổng lương theo phòng ban

Mục tiêu: Áp dụng hàm mảng để tổng hợp dữ liệu không cần PivotTable.

Công thức:

=SUMPRODUCT((Nhân_sự!E2:E16="Kế toán")(Nhân_sự!F2:F16))

Giải thích:
– Nhân_sự!E2:E16 là cột Phòng Ban.
– Nhân_sự!F2:F16 là cột Lương cơ bản.
– Công thức sẽ nhân 1 (đúng) hoặc 0 (sai) với lương, rồi cộng lại.

4.2. Bài tập 9: Tạo danh sách động bằng hàm FILTER (Excel 365)

Mục tiêu: Lọc danh sách nhân viên theo điều kiện mà không dùng Advanced Filter.

Công thức:

=FILTER(Nhân_sự!A2:F16, Nhân_sự!E2:E16="Marketing")

Kết quả: Tự động trả về bảng gồm các nhân viên thuộc phòng Marketing. Khi dữ liệu gốc thay đổi, danh sách FILTER sẽ tự cập nhật.

4.3. Bài tập 10: Viết Macro ghi nhận thời gian bắt đầu và kết thúc công việc

Mục tiêu: Tự động ghi thời gian và tính thời gian làm việc.

Bước 1: Mở Developer → Visual Basic → Insert → Module.

Mã VBA:

Sub StartTask() Dim ws As Worksheet Set ws = ThisWorkbook.Sheets("Theo_doi") Dim nextRow As Long nextRow = ws.Cells(ws.Rows.Count, "A").End(xlUp).Row + 1 ws.Cells(nextRow, 1).Value = InputBox("Nhập mô tả công việc:") ws.Cells(nextRow, 2).Value = Now ' Thời gian bắt đầu
End Sub Sub EndTask() Dim ws As Worksheet Set ws = ThisWorkbook.Sheets("Theo_doi") Dim lastRow As Long lastRow = ws.Cells(ws.Rows.Count, "A").End(xlUp).Row ws.Cells(lastRow, 3).Value = Now ' Thời gian kết thúc ws.Cells(lastRow, 4).Formula = "=C" & lastRow & "-B" & lastRow ' Thời gian làm việc
End Sub

Bước 2: Tạo 2 button trên sheet “Theo_doi” → Gán macro StartTask và EndTask.

Kết quả: Khi nhấn “StartTask”, người dùng nhập mô tả công việc và thời gian bắt đầu được ghi lại. Khi nhấn “EndTask”, thời gian kết thúc và thời gian làm việc (giờ) tự động tính.

4.4. Bài tập 11: Tự động tạo báo cáo bán hàng hàng tháng bằng Power Query

Mục tiêu: Sử dụng Power Query để hợp nhất nhiều file bán hàng và tạo báo cáo tổng hợp.

Các bước thực hiện:
1. Data → Get Data → From File → From Folder. Chọn thư mục chứa các file Excel tháng (ví dụ Jan.xlsx, Feb.xlsx).
2. Power Query sẽ hiển thị danh sách file. Chọn Combine → Combine & Load.
3. Trong cửa sổ Combine Files, chọn sheet chứa dữ liệu bán hàng, nhấn OK.
4. Power Query sẽ tự động hợp nhất dữ liệu, loại bỏ dòng trống, đổi kiểu dữ liệu (ngày, số).
5. Nhấn Close & Load để đưa dữ liệu vào Excel dưới dạng Table.
6. Từ Table này, tạo PivotTable để tổng hợp doanh thu, số lượng bán ra, lợi nhuận theo sản phẩm và khu vực.

Lợi ích: Khi có file mới (tháng mới) chỉ cần sao chép vào thư mục, refresh query, dữ liệu báo cáo sẽ được cập nhật ngay lập tức.

5. Bài tập thực tế trong môi trường văn phòng

5.1. Bài tập 12: Bảng lương chi tiết (các khoản phụ cấp, bảo hiểm, thuế)

Mục tiêu: Tạo bảng lương đầy đủ, tính các khoản khấu trừ và tổng lương thực nhận.

Các cột cần có:
– Mã NV, Họ và Tên, Lương cơ bản, Phụ cấp ăn trưa, Phụ cấp đi lại, BHXH (8% LCB), BHYT (1.5% LCB), BHTN (1% LCB), Thuế TNCN, Lương thực nhận.

Công thức mẫu:

• Phụ cấp ăn trưa = Lương cơ bản 10%
• Phụ cấp đi lại = Lương cơ bản 5%
• BHXH = Lương cơ bản 8%
• BHYT = Lương cơ bản 1.5%
• BHTN = Lương cơ bản 1%
• Thuế TNCN = (sử dụng hàm IF lồng nhau như Bài 4)
• Lương thực nhận = Lương cơ bản + Phụ cấp ăn trưa + Phụ cấp đi lại - (BHXH+ BHYT+ BHTN+ Thuế TNCN)

Thực hiện:
– Nhập công thức cho hàng đầu tiên, sao chép xuống toàn cột.
– Định dạng tiền tệ, tạo Conditional Formatting để tô đỏ các ô “Lương thực nhận” < 5,000,000 (đánh dấu cảnh báo).

5.2. Bài tập 13: Dự toán ngân sách dự án

Mục tiêu: Xây dựng bảng dự toán, so sánh chi phí thực tế và tính hiệu suất.

Các bước:
1. Tạo sheet “Dự_toán”.
2. Các cột: Mục công việc, Chi phí dự kiến, Chi phí thực tế, Chênh lệch, Tỷ lệ %.
3. Nhập danh sách công việc (ví dụ: “Mua vật tư”, “Thuê máy móc”, “Nhân công”).
4. Công thức:
– Chênh lệch = Chi phí thực tế - Chi phí dự kiến.
– Tỷ lệ % = IF(Chi phí dự kiến=0,0,(Chi phí thực tế-Chi phí dự kiến)/ Chi phí dự kiến).
5. Áp dụng Data Bars (Conditional Formatting) cho cột “Chênh lệch” để trực quan hóa mức độ vượt ngân sách.

5.3. Bài tập 14: Quản lý dự án – Gantt Chart bằng Conditional Formatting

Mục tiêu: Tạo biểu đồ Gantt đơn giản để theo dõi tiến độ các hạng mục dự án.

Bước thực hiện:
1. Tạo sheet “Dự_án”.
2. Các cột: Nhiệm vụ, Ngày bắt đầu, Ngày kết thúc, sau đó tạo các cột ngày (từ ngày 1/7/2026 đến 31/7/2026).
3. Đối với mỗi ô ngày, sử dụng công thức Conditional Formatting:

• Chọn toàn bộ vùng ngày (ví dụ D2:AH20).
• Vào Home → Conditional Formatting → New Rule → Use a formula to determine which cells to format.
• Nhập công thức:

excel =AND(D$1>=$B2, D$1<=$C2)

• Đặt màu nền xanh.

• Khi người dùng thay đổi ngày bắt đầu/kết thúc, biểu đồ Gantt sẽ tự động cập nhật.

5.4. Bài tập 15: Kiểm tra dữ liệu trùng lặp và chuẩn hoá dữ liệu khách hàng

Mục tiêu: Sử dụng hàm COUNTIF, Remove Duplicates và Power Query để làm sạch dữ liệu.

Các bước:
– Phát hiện trùng lặp: Thêm cột “Trùng” với công thức =IF(COUNTIF($A$2:$A$1000, A2)>1,"Trùng","").
– Xóa trùng lặp: Chọn dữ liệu → Data → Remove Duplicates → Chọn cột “Mã KH”.
– Chuẩn hoá tên: Sử dụng Power Query → Transform → Format → Proper Case để viết hoa chữ cái đầu mỗi từ.

6. Các mẹo và lưu ý khi thực hành bài tập Excel văn phòng

1. Luôn dùng Table: Khi dữ liệu được định dạng thành Table, mọi công thức, Pivot, và VBA sẽ tự động mở rộng khi thêm dòng mới.
2. Sử dụng phím tắt:
3. Ctrl + T → Tạo Table.
4. Alt + = → Tự động chèn hàm SUM.
5. Ctrl + Shift + L → Bật/Lò Tắt Filter.
6. Kiểm tra lỗi công thức: Dùng Formulas → Error Checking để phát hiện #REF!, #DIV/0!.
7. Đặt tên cho dải ô (Named Ranges): Giúp công thức dễ đọc, ví dụ LươngCB = Nhân_sự!$F$2:$F$100.
8. Sao lưu định kỳ: Khi làm việc với Macro và VBA, luôn lưu file dưới định dạng .xlsm và tạo bản sao lưu.

7. Kết luận

Việc luyện tập thông qua các bài tập Excel văn phòng không chỉ giúp nâng cao kỹ năng cá nhân mà còn là nền tảng vững chắc để áp dụng vào các dự án thực tế, tối ưu hoá quy trình làm việc và tăng năng suất. Từ các bài tập nhập dữ liệu cơ bản, đến việc xây dựng PivotTable, viết macro tự động hoá, và cuối cùng là tích hợp Power Query, mỗi bước đều mở ra một khả năng mới cho người dùng.

Bạn có thể lập kế hoạch học tập theo ba cấp độ:
– Cơ bản (Bài 1‑3) → 1 tuần.
– Trung cấp (Bài 4‑7) → 2‑3 tuần.
– Nâng cao (Bài 8‑15) → 4‑6 tuần.

Kết hợp thực hành hàng ngày, ghi chú lại những khó khăn và cách giải quyết, bạn sẽ nhanh chóng trở thành một chuyên gia Excel trong môi trường văn phòng. Hãy bắt đầu ngay hôm nay, áp dụng các bài tập trên vào công việc thực tế và cảm nhận sự thay đổi tích cực trong hiệu suất làm việc!

Tiến sĩ Lê Thống Nhất

Tiến sĩ Lê Thống Nhất sinh năm 1955 tại Nghệ An, là nhà giáo, nhà báo và doanh nhân trong lĩnh vực giáo dục. Ông từng giảng dạy Toán học tại Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu và đảm nhiệm nhiều vai trò trong ngành giáo dục, từ viết sách, biên soạn tài liệu đến sáng lập các dự án hỗ trợ học tập trực tuyến.

Ông là người sáng lập BigSchool – nền tảng giáo dục trực tuyến kết nối giáo viên và học sinh cả nước. Ngoài ra, ông còn nổi tiếng với vai trò tác giả, diễn giả truyền cảm hứng và khách mời trên nhiều chương trình truyền hình, trong đó có “Ai là triệu phú” trên truyền hình VTV.

Trong suốt sự nghiệp, Tiến sĩ Lê Thống Nhất đã nhận nhiều giải thưởng giáo dục và được biết đến như một người luôn đổi mới, ứng dụng công nghệ vào dạy và học, góp phần lan tỏa tri thức và niềm say mê học tập cho thế hệ trẻ.