Cách Tạo Biểu Đồ Tròn (pie Chart) Trong Excel: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z

Có thể bạn quan tâm: Kpi Dashboard Excel Template Free Download: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z Để Tối Ưu Hoá Hiệu Suất Doanh Nghiệp

Giới thiệu chung

Biểu đồ tròn (pie chart) là một trong những loại biểu đồ phổ biến nhất trong Excel, giúp người dùng trực quan hoá tỷ lệ phần trăm của các mục dữ liệu trong một tổng thể. Dù bạn là sinh viên, nhân viên kinh doanh, nhà phân tích dữ liệu hay nhà quản lý, việc biết cách tạo và tùy chỉnh biểu đồ tròn một cách hiệu quả sẽ giúp bạn truyền tải thông tin một cách sinh động và dễ hiểu hơn. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn hướng dẫn chi tiết, từng bước một, để xây dựng biểu đồ tròn trong Excel, đồng thời giới thiệu một số mẹo và lưu ý quan trọng giúp biểu đồ của bạn trở nên chuyên nghiệp và thuyết phục.

Có thể bạn quan tâm: Phân Tích Điểm Hòa Vốn (break Even Analysis) Với Mẫu Excel: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z

1. Chuẩn bị dữ liệu cho biểu đồ tròn

1.1. Định dạng dữ liệu chuẩn

Để tạo biểu đồ tròn trong Excel, dữ liệu của bạn cần được sắp xếp dưới dạng hai cột:

• Cột 1: Nhãn (label) – mô tả từng mục (ví dụ: “Sản phẩm A”, “Sản phẩm B”, …).
• Cột 2: Giá trị (value) – số liệu thể hiện phần đóng góp của mỗi mục vào tổng (ví dụ: doanh thu, số lượng bán ra, …).

Ví dụ:

1.2. Lưu ý về tổng và tỉ lệ phần trăm

• Tổng của các giá trị sẽ được Excel tự động tính để xác định tỉ lệ phần trăm cho mỗi lát bánh.
• Giá trị âm không thể hiển thị trong biểu đồ tròn. Nếu dữ liệu của bạn có giá trị âm, hãy cân nhắc chuyển sang biểu đồ cột hoặc thanh.

1.3. Kiểm tra dữ liệu thiếu hoặc trùng lặp

• Dữ liệu thiếu: Nếu một ô trống trong cột giá trị, Excel sẽ bỏ qua mục đó. Hãy điền đầy đủ hoặc xóa nhãn tương ứng.
• Dữ liệu trùng lặp: Nếu có nhiều nhãn giống nhau, Excel sẽ tự động cộng chúng lại. Đảm bảo mỗi nhãn là duy nhất để tránh nhầm lẫn.

Có thể bạn quan tâm: Cách Tách Và Xóa Toàn Bộ Liên Kết (break All Links) Trong Excel: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Tới Z

2. Các bước tạo biểu đồ tròn trong Excel

2.1. Chọn vùng dữ liệu

1. Bôi đen toàn bộ vùng dữ liệu bao gồm cả nhãn và giá trị (ví dụ: A1:B6 trong bảng trên).
2. Đảm bảo không bỏ sót bất kỳ hàng nào, vì mỗi hàng sẽ trở thành một lát bánh trong biểu đồ.

2.2. Vào tab “Insert” (Chèn)

• Trên thanh Ribbon, click vào Insert.

• Trong nhóm Charts (Biểu đồ), click vào biểu tượng Pie (tròn). Bạn sẽ thấy các loại biểu đồ tròn khác nhau:

• Pie (Biểu đồ tròn cơ bản)

• 3-D Pie (Biểu đồ tròn 3D)
• Doughnut (Biểu đồ vòng cung)

2.3. Lựa chọn kiểu biểu đồ

• Đối với hầu hết các trường hợp, Pie (biểu đồ tròn 2D) là lựa chọn tiêu chuẩn vì độ rõ ràng và dễ đọc.
• Nếu muốn tạo ấn tượng thị giác, bạn có thể thử 3-D Pie, nhưng cần lưu ý rằng hiệu ứng 3D có thể gây sai lệch trong việc so sánh tỉ lệ.

2.4. Excel tự động tạo biểu đồ

Sau khi chọn kiểu biểu đồ, Excel sẽ chèn biểu đồ tròn vào sheet hiện tại, thường ở vị trí trung tâm. Bạn có thể kéo thả để di chuyển và thay đổi kích thước.

3. Tùy chỉnh biểu đồ tròn để tăng tính trực quan

3.1. Thêm tiêu đề (Chart Title)

• Click vào Chart Title (hoặc click chuột phải → “Add Chart Title”).
• Nhập tiêu đề mô tả mục đích biểu đồ, ví dụ: “Phân bố doanh thu theo sản phẩm (2026)”.

3.2. Hiển thị nhãn dữ liệu (Data Labels)

Để người xem dễ dàng nắm bắt tỉ lệ phần trăm, bạn nên bật Data Labels:

1. Click vào biểu đồ → Chart Elements (+) (hoặc chuột phải → “Add Data Labels”).
2. Chọn Data Labels → “More Options”.
3. Trong Format Data Labels panel, đánh dấu các mục:
4. Category Name (Tên mục)
5. Percentage (Phần trăm)
6. Value (Giá trị số, nếu cần)

Bạn có thể tùy chỉnh vị trí hiển thị: Inside End, Outside End, hoặc Center (đối với lát bánh lớn).

3.3. Thay đổi màu sắc (Fill & Border)

• Click vào một lát bánh bất kỳ → Format Data Point.
• Trong Fill, chọn màu sắc tùy chỉnh hoặc Gradient Fill để tạo hiệu ứng chuyển màu.
• Đối với các biểu đồ quan trọng, nên sử dụng bảng màu công ty để giữ đồng nhất thương hiệu.

3.4. Tách (Explode) các lát bánh

Nếu muốn nhấn mạnh một hoặc một vài mục, bạn có thể tách chúng ra khỏi vòng tròn:

• Click vào lát bánh cần tách → kéo ra ngoài một chút.
• Hoặc trong Format Data Series, trong mục Series Options, điều chỉnh Angle of first slice và Explosion để tách đồng thời nhiều lát.

3.5. Thêm đường dẫn (Leader Lines)

Khi nhãn dữ liệu được đặt Outside End, Excel sẽ tự động tạo leader lines (đường nối) để kết nối nhãn với lát bánh. Bạn có thể tùy chỉnh độ dài và vị trí của chúng trong Format Data Labels.

3.6. Định dạng tỉ lệ phần trăm

Mặc định, Excel hiển thị phần trăm với một chữ số thập phân. Để thay đổi:

• Click vào nhãn dữ liệu → Number → Percentage → đặt số chữ số thập phân mong muốn (thường là 1 hoặc 2).

3.7. Thêm chú giải (Legend)

• Legend giúp người xem hiểu màu sắc tương ứng với từng mục.
• Bạn có thể di chuyển legend đến các vị trí: Right, Top, Bottom, Left, hoặc Overlay.
• Click vào legend → Format Legend → tùy chỉnh font, kích thước, và khoảng cách.

4. Các loại biểu đồ tròn nâng cao

4.1. Doughnut Chart (Biểu đồ vòng cung)

• Doughnut Chart giống như biểu đồ tròn nhưng có lỗ ở giữa, cho phép hiển thị nhiều series (dữ liệu đa lớp) trong cùng một biểu đồ.
• Thích hợp khi bạn muốn so sánh các nhóm dữ liệu có cùng danh mục (ví dụ: doanh thu theo khu vực trong các năm khác nhau).

Cách tạo:

1. Chuẩn bị dữ liệu dạng bảng, mỗi cột là một series.
2. Chọn vùng dữ liệu → Insert → Doughnut.
3. Tùy chỉnh như biểu đồ tròn, nhưng bạn có thể thêm Data Labels cho từng lớp.

4.2. 3-D Pie Chart

• Thêm chiều sâu để biểu đồ trông “bốp” hơn.
• Lưu ý: 3D có thể làm sai lệch cảm quan, vì các lát bánh phía sau có thể trông bé hơn dù thực tế không.

4.3. Pie of Pie và Bar of Pie

• Pie of Pie: Tách một phần nhỏ của biểu đồ tròn ra thành một biểu đồ tròn phụ, giúp hiển thị chi tiết cho nhóm dữ liệu nhỏ.
• Bar of Pie: Thay vì biểu đồ tròn phụ, sử dụng biểu đồ thanh để hiển thị chi tiết.

Cách tạo:

1. Chọn biểu đồ tròn → Change Chart Type.
2. Chọn Pie of Pie hoặc Bar of Pie trong mục Combo.
3. Tùy chỉnh “Split Series by” (value, percent, or position) và “Values in second plot”.

5. Mẹo tối ưu hoá biểu đồ tròn để truyền tải thông điệp mạnh mẽ

5.1. Giới hạn số lượng lát bánh

• Không nên vượt quá 6-8 lát. Khi quá nhiều, biểu đồ trở nên rối mắt và khó so sánh.
• Nếu có nhiều mục, hãy gộp các mục nhỏ thành “Khác” (Other) hoặc sử dụng Doughnut Chart với nhiều lớp.

5.2. Sắp xếp lát bánh theo thứ tự giảm dần

Có thể bạn quan tâm: Mẫu Báo Cáo Lỗi (bug Report) Trong Excel: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z

• Để người xem dễ nhận ra mục lớn nhất, sắp xếp dữ liệu giảm dần trước khi tạo biểu đồ.
• Cách nhanh: Click vào cột giá trị → Data → Sort Largest to Smallest.

5.3. Sử dụng màu sắc có độ tương phản cao

• Đối với các lát bánh quan trọng, chọn màu sắc nổi bật.
• Tránh sử dụng các màu quá giống nhau, vì điều này gây khó khăn trong việc phân biệt.

5.4. Đánh dấu “điểm nhấn” bằng cách tách (explode) hoặc làm đậm

• Nếu muốn nhấn mạnh một mục (ví dụ: “Sản phẩm D có doanh thu cao nhất”), tách lát bánh ra và/hoặc thay đổi màu nền sang màu sáng hơn.

5.5. Thêm chú thích (Annotation) nếu cần

• Khi một lát bánh mang ý nghĩa đặc biệt (ví dụ: “Chi phí quảng cáo chiếm 35%”), bạn có thể thêm Text Box để giải thích chi tiết.
• Đặt Text Box gần lát bánh và dùng Arrow để chỉ dẫn.

5.6. Kiểm tra tính chính xác

• So sánh tổng phần trăm trên biểu đồ với 100% để đảm bảo không có lỗi nhập liệu.
• Nếu phần trăm không cộng lại 100% (do làm tròn), hãy thêm Note giải thích “Phần trăm được làm tròn tới 1 chữ số thập phân”.

6. Lưu biểu đồ tròn và chia sẻ

6.1. Lưu dưới dạng hình ảnh

• Click chuột phải vào biểu đồ → Save as Picture.
• Chọn định dạng: PNG (độ phân giải cao), JPEG (kích thước nhẹ), hoặc SVG (đồ họa vector, thích hợp cho in ấn).

6.2. Sao chép vào PowerPoint hoặc Word

• Click vào biểu đồ → Ctrl + C → Dán vào tài liệu PowerPoint/Word.
• Khi dán, bạn có thể chọn Keep Source Formatting để giữ nguyên màu sắc và kiểu dáng.

6.3. Xuất sang PDF

• Khi tạo báo cáo, chọn File → Save As → PDF để bao gồm biểu đồ trong tài liệu PDF.

6.4. Chia sẻ trực tuyến

• Nếu dùng Excel Online hoặc Google Sheets, biểu đồ sẽ tự động cập nhật khi dữ liệu thay đổi và có thể chia sẻ qua link.

7. Các lỗi thường gặp và cách khắc phục

8. Thực hành: Tạo biểu đồ tròn cho báo cáo bán hàng năm 2026

Bước 1: Nhập dữ liệu

Bước 2: Chọn dữ liệu và chèn biểu đồ

• Bôi đen A1:B6 → Insert → Pie → chọn “Pie”.

Bước 3: Tùy chỉnh

• Thêm tiêu đề: “Phân bố doanh thu theo khu vực (2026)”.
• Thêm Data Labels: chọn “Category Name” + “Percentage”.
• Tách “Miền Nam” (là khu vực có doanh thu cao nhất) ra 1 cm.
• Thay màu:
• Miền Bắc: #4F81BD (xanh dương)
• Miền Trung: #C0504D (đỏ)
• Miền Nam: #9BBB59 (xanh lá)
• Đô thị: #8064A2 (tím)
• Nông thôn: #4BACC6 (xanh ngọc)
• Đặt Legend ở bên phải.

Bước 4: Kiểm tra và lưu

• Đảm bảo các phần trăm cộng lại 100% (khoảng 100.0% do làm tròn).
• Lưu biểu đồ dưới dạng PNG để chèn vào báo cáo PowerPoint.

9. Khi nào nên dùng biểu đồ tròn và khi nào nên tránh

9.1. Khi nào nên dùng biểu đồ tròn

• So sánh tỉ lệ phần trăm của một số ít mục (thường ≤ 6).
• Trình bày dữ liệu tổng thể (ví dụ: thị phần, nguồn thu nhập, chi phí).
• Khi muốn nhấn mạnh mục lớn nhất hoặc mục quan trọng.

9.2. Khi nào nên tránh biểu đồ tròn

• Nhiều mục (>8): khó phân biệt và so sánh.
• Giá trị gần nhau: mắt người khó nhận ra sự khác biệt nhỏ.
• Dữ liệu thời gian: biểu đồ đường hoặc cột thường phù hợp hơn.
• So sánh nhiều nhóm: biểu đồ cột, thanh hoặc doughnut đa lớp sẽ rõ ràng hơn.

10. Tích hợp biểu đồ tròn trong Dashboard Excel

10.1. Sử dụng slicer để lọc dữ liệu

• Khi có bảng dữ liệu lớn, bạn có thể tạo Pivot Table và Pivot Chart (biểu đồ tròn).
• Thêm Slicer để người dùng chọn năm, khu vực hoặc sản phẩm và biểu đồ sẽ tự động cập nhật.

10.2. Kết hợp với các biểu đồ khác

• Đặt biểu đồ tròn bên cạnh biểu đồ cột để so sánh tổng và chi tiết.
• Sử dụng Combo Chart (kết hợp) để hiển thị cả tỉ lệ và giá trị thực.

10.3. Định dạng Dashboard

• Sử dụng Theme đồng nhất (màu, font) để các biểu đồ trông hài hòa.
• Đặt Background màu nhẹ, tránh làm người xem bị mỏi mắt.

11. Các tài nguyên học tập và công cụ hỗ trợ

12. Kết luận

Biểu đồ tròn là công cụ mạnh mẽ giúp bạn truyền đạt tỉ lệ phần trăm một cách trực quan và sinh động trong Excel. Tuy nhiên, để biểu đồ thực sự hiệu quả, bạn cần:

1. Chuẩn bị dữ liệu sạch và hợp lý (hai cột, không giá trị âm, nhãn duy nhất).
2. Lựa chọn kiểu biểu đồ phù hợp (pie, 3‑D, doughnut, pie of pie…) dựa trên mục tiêu truyền thông.
3. Tùy chỉnh chi tiết (tiêu đề, nhãn dữ liệu, màu sắc, tách lát bánh) để tăng tính dễ hiểu.
4. Áp dụng các nguyên tắc thiết kế (giới hạn số lượng lát, màu sắc tương phản, sắp xếp giảm dần) để tránh làm người xem rối mắt.
5. Kiểm tra và chia sẻ biểu đồ dưới dạng hình ảnh, báo cáo PDF hoặc Dashboard tương tác.

Bằng cách nắm vững các bước và mẹo trên, bạn sẽ tự tin tạo ra những biểu đồ tròn chuyên nghiệp, hỗ trợ quyết định kinh doanh, báo cáo học tập hay trình bày dự án một cách ấn tượng. Hãy thực hành ngay trên dữ liệu thực tế của bạn và khám phá cách biểu đồ tròn có thể biến những con số khô khan thành câu chuyện sinh động và dễ nhớ!

Tiến sĩ Lê Thống Nhất

Tiến sĩ Lê Thống Nhất sinh năm 1955 tại Nghệ An, là nhà giáo, nhà báo và doanh nhân trong lĩnh vực giáo dục. Ông từng giảng dạy Toán học tại Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu và đảm nhiệm nhiều vai trò trong ngành giáo dục, từ viết sách, biên soạn tài liệu đến sáng lập các dự án hỗ trợ học tập trực tuyến.

Ông là người sáng lập BigSchool – nền tảng giáo dục trực tuyến kết nối giáo viên và học sinh cả nước. Ngoài ra, ông còn nổi tiếng với vai trò tác giả, diễn giả truyền cảm hứng và khách mời trên nhiều chương trình truyền hình, trong đó có “Ai là triệu phú” trên truyền hình VTV.

Trong suốt sự nghiệp, Tiến sĩ Lê Thống Nhất đã nhận nhiều giải thưởng giáo dục và được biết đến như một người luôn đổi mới, ứng dụng công nghệ vào dạy và học, góp phần lan tỏa tri thức và niềm say mê học tập cho thế hệ trẻ.