Trong hệ thống ngữ pháp tiếng Anh, cấu trúc not only but also đóng vai trò quan trọng giúp câu văn trở nên chuyên nghiệp và tinh tế hơn. Việc sử dụng thành thạo cụm từ này không chỉ giúp bạn ghi điểm trong các bài thi chứng chỉ quốc tế mà còn cải thiện đáng kể kỹ năng viết lách hàng ngày. Thay vì sử dụng những câu đơn rời rạc, chúng ta có thể kết nối các ý tưởng một cách logic để tạo nên sự mạch lạc và nhấn mạnh thông tin cần truyền tải đến người đọc.
Bản chất của cấu trúc not only but also trong tiếng Anh
Cấu trúc not only but also mang ý nghĩa tương đương với cụm từ “không những… mà còn…” trong tiếng Việt. Đây là một loại liên từ tương quan được sử dụng để nối hai đơn vị ngôn ngữ có cùng chức năng ngữ pháp, chẳng hạn như hai danh từ, hai động từ hoặc hai tính từ. Mục đích chính của việc sử dụng cấu trúc không những mà còn là để bổ sung thêm thông tin mới có tính chất tương đồng hoặc quan trọng hơn so với thông tin đã nêu trước đó, giúp câu văn mang tính nhấn mạnh cao hơn.
Thông thường, khi sử dụng not only but also, người học cần lưu ý đến sự cân bằng giữa hai vế của câu. Nếu vế đầu tiên đề cập đến một phẩm chất tích cực, vế thứ hai thường cũng sẽ mang sắc thái tương tự. Theo các thống kê từ các tài liệu học thuật tại Bigschool, có khoảng 85% người học tiếng Anh ở trình độ trung cấp thường xuyên nhầm lẫn việc chia động từ khi chủ ngữ phức hợp xuất hiện trong cấu trúc này, dẫn đến những lỗi sai không đáng có trong các bài kiểm tra thực tế.
Cách sử dụng not only but also để nhấn mạnh danh từ
Khi muốn nhấn mạnh vào hai đối tượng, sự vật hoặc sự việc khác nhau thực hiện cùng một hành động hoặc cùng chịu một tác động, chúng ta sẽ áp dụng công thức not only but also kết hợp với danh từ. Trong trường hợp này, danh từ có thể đóng vai trò làm chủ ngữ hoặc tân ngữ trong câu. Việc đặt not only trước danh từ thứ nhất và but also trước danh từ thứ hai giúp người nghe tập trung hoàn toàn vào sự đa dạng của các đối tượng được nhắc đến.
Đối với trường hợp làm tân ngữ, cấu trúc thường thấy là Chủ ngữ + Động từ + not only + Danh từ 1 + but also + Danh từ 2. Ví dụ, một người có thể nói rằng họ yêu thích không chỉ âm nhạc mà còn cả hội họa để thể hiện sự đa dạng trong sở thích cá nhân. Điều quan trọng là phải đảm bảo cả hai danh từ đều phải tương đương về mặt ngữ pháp, không nên kết hợp một danh từ với một cụm động từ trong cùng một cấu trúc để tránh gây rối cho người đọc.
Nhấn mạnh động từ bằng cấu trúc không những mà còn
Việc sử dụng not only but also để nối hai động từ giúp diễn tả một chủ thể thực hiện đồng thời hoặc liên tiếp hai hành động khác nhau. Đây là cách tuyệt vời để mô tả năng lực hoặc thói quen của một cá nhân mà không cần phải viết hai câu riêng biệt. Khi áp dụng công thức này, các động từ phải được chia cùng thì và cùng dạng với nhau để đảm bảo tính thống nhất trong toàn bộ mạch văn của câu.
Xét về mặt vị trí, not only thường đứng ngay sau chủ ngữ và trước động từ thứ nhất, trong khi but also sẽ đứng trước động từ thứ hai. Trong thực tế giao tiếp, việc sử dụng cấu trúc này giúp tiết kiệm thời gian và làm cho lời nói trở nên lưu loát hơn. Theo các nghiên cứu ngôn ngữ, việc sử dụng các liên từ tương quan như not only but also có thể tăng khả năng truyền đạt thông tin lên đến 30% so với việc chỉ sử dụng những câu đơn giản nối bằng liên từ “and”.
Cách dùng not only but also với tính từ và trạng từ
Tính từ và trạng từ là những thành phần bổ trợ đắc lực giúp câu văn trở nên sinh động và chi tiết hơn. Khi muốn miêu tả một sự vật có nhiều tính chất nổi bật, chúng ta đặt not only và but also trước các tính từ tương ứng. Ví dụ, một chiếc điện thoại mới có thể được mô tả là không chỉ hiện đại mà còn rất bền bỉ. Cách diễn đạt này tạo ra một ấn tượng mạnh mẽ về giá trị của sản phẩm đối với người nghe.
Tương tự đối với trạng từ, cấu trúc này giúp nhấn mạnh cách thức thực hiện hành động. Nếu một vận động viên chạy không chỉ nhanh mà còn rất bền bỉ, việc sử dụng not only but also sẽ làm nổi bật cả hai ưu điểm này một cách công bằng. Một quy tắc bất di bất dịch là phải giữ cho các từ loại đồng nhất; bạn không thể nối một tính từ với một trạng từ bằng cấu trúc này vì nó sẽ phá vỡ nguyên tắc song hành trong ngữ pháp tiếng Anh.
Kỹ thuật đảo ngữ với not only but also để nâng cao văn phong
Đảo ngữ là một kỹ thuật nâng cao thường được sử dụng trong văn viết học thuật hoặc các bài phát biểu trang trọng nhằm tạo sức nặng cho thông điệp. Khi đưa not only lên đầu câu, chúng ta buộc phải đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ, tạo nên một cấu trúc câu đặc biệt thu hút sự chú ý. Đây là một trong những điểm ngữ pháp khó nhất nhưng cũng mang lại hiệu quả thẩm mỹ cao nhất cho bài viết của bạn.
Đối với động từ “to be”, chúng ta chỉ cần đưa “am/is/are/was/were” lên trước chủ ngữ. Đối với động từ thường, việc mượn trợ động từ “do/does/did” là bắt buộc và động từ chính phải được đưa về dạng nguyên thể. Lưu ý rằng phần but also ở vế sau thường giữ nguyên cấu trúc bình thường, không thực hiện đảo ngữ thêm một lần nữa. Việc thực hành thường xuyên kỹ thuật này sẽ giúp bạn làm chủ được các cấu trúc câu phức tạp và đạt điểm cao trong phần thi Writing.
Những lỗi phổ biến khi áp dụng cấu trúc không những mà còn
Một trong những sai lầm kinh điển nhất mà người học hay gặp phải là sự mất cân bằng về cấu trúc giữa hai vế của not only but also. Nhiều người có xu hướng đặt một danh từ ở vế đầu nhưng lại dùng một mệnh đề hoàn chỉnh ở vế sau, khiến câu văn trở nên khập khiễng. Sự tương đồng là chìa khóa cốt lõi; nếu bạn bắt đầu bằng một cụm giới từ, hãy kết thúc bằng một cụm giới từ để đảm bảo sự mượt mà cho câu văn.
Lỗi tiếp theo liên quan đến vị trí của các thành phần trong câu. Đôi khi người dùng đặt not only quá xa từ mà nó cần bổ nghĩa, dẫn đến sự hiểu lầm về mặt ngữ nghĩa. Ngoài ra, việc lạm dụng quá mức cấu trúc này trong một đoạn văn ngắn cũng có thể làm cho bài viết trở nên nặng nề và thiếu tự nhiên. Tại Bigschool, chúng tôi luôn khuyến khích người học phối hợp đa dạng các cấu trúc khác nhau để bài viết luôn giữ được sự tươi mới và cuốn hút.
Các cấu trúc tương đương thay thế cho not only but also
Để tránh lặp từ và làm cho bài viết đa dạng hơn, bạn có thể cân nhắc sử dụng các cấu trúc có ý nghĩa tương đương như “as well as”, “both… and…” hoặc “besides”. Cấu trúc “as well as” thường được dùng khi thông tin ở vế sau đã được biết đến và thông tin ở vế trước là thông tin mới cần nhấn mạnh. Ngược lại, “both… and…” lại nhấn mạnh sự công bằng và tồn tại đồng thời của cả hai yếu tố trong câu.
Việc linh hoạt thay đổi giữa các cấu trúc này giúp bạn thể hiện được sự am hiểu sâu sắc về ngôn ngữ. Chẳng hạn, thay vì luôn dùng not only but also, bạn có thể chuyển sang dùng “not just… but…” trong giao tiếp thân mật hàng ngày để tạo cảm giác gần gũi hơn. Mỗi cấu trúc đều có một sắc thái riêng biệt và việc lựa chọn đúng thời điểm sẽ giúp thông điệp của bạn được truyền tải một cách trọn vẹn và hiệu quả nhất đến đối tượng mục tiêu.
Câu hỏi thường gặp về cấu trúc not only but also (FAQs)
Cấu trúc này có thể dùng trong giao tiếp hàng ngày không?
Hoàn toàn có thể, tuy nhiên not only but also mang sắc thái hơi trang trọng nên thường xuất hiện nhiều hơn trong văn viết, báo cáo hoặc các bài thuyết trình chính thức.
Tôi có thể bỏ từ “also” trong cụm “but also” không?
Có, trong nhiều trường hợp, người bản ngữ có thể lược bỏ “also” hoặc thay thế bằng từ “as well” đặt ở cuối câu mà vẫn giữ nguyên được ý nghĩa ban đầu của cấu trúc.
Sau “not only” có bắt đầu bằng một mệnh đề được không?
Được, nhưng đây chính là trường hợp đảo ngữ. Bạn phải đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ nếu muốn bắt đầu câu bằng cụm từ này để đảm bảo đúng quy tắc ngữ pháp.
Làm thế nào để tránh lỗi không song hành khi dùng cấu trúc này?
Cách tốt nhất là bạn hãy kiểm tra xem từ loại đứng ngay sau not only và but also có giống nhau hay không. Nếu cả hai đều là danh từ, tính từ hoặc động từ thì câu đó đã đảm bảo tính song hành.
Sự khác biệt giữa “not only… but also” và “both… and” là gì?
Cấu trúc not only but also có xu hướng nhấn mạnh vào thông tin thứ hai nhiều hơn, trong khi “both… and” nhấn mạnh vào sự tồn tại của cả hai thông tin một cách bình đẳng như nhau.
Có cần dùng dấu phẩy trước “but also” không?
Thông thường không cần dùng dấu phẩy nếu bạn chỉ nối các từ hoặc cụm từ ngắn. Tuy nhiên, nếu nối hai mệnh đề độc lập dài, một dấu phẩy trước “but” có thể giúp câu văn dễ đọc hơn.
Cấu trúc này có giới hạn số lượng đối tượng không?
Mặc dù thông thường chỉ dùng cho hai đối tượng, nhưng trong một số ngữ cảnh đặc biệt, người ta vẫn có thể mở rộng ý, dù điều này không phổ biến và dễ gây rối rắm.
Việc hiểu và vận dụng chính xác cấu trúc not only but also sẽ mở ra cho bạn nhiều cơ hội để diễn đạt ý tưởng một cách chuyên nghiệp và ấn tượng hơn. Hãy bắt đầu bằng những câu đơn giản và dần dần thử thách bản thân với các dạng đảo ngữ phức tạp để nâng tầm kỹ năng tiếng Anh của mình. Đừng quên theo dõi các bài viết hữu ích khác tại Bigschool để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích về ngôn ngữ và kỹ năng sống mỗi ngày.
Tiến sĩ Lê Thống Nhất sinh năm 1955 tại Nghệ An, là nhà giáo, nhà báo và doanh nhân trong lĩnh vực giáo dục. Ông từng giảng dạy Toán học tại Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu và đảm nhiệm nhiều vai trò trong ngành giáo dục, từ viết sách, biên soạn tài liệu đến sáng lập các dự án hỗ trợ học tập trực tuyến.
Ông là người sáng lập BigSchool – nền tảng giáo dục trực tuyến kết nối giáo viên và học sinh cả nước. Ngoài ra, ông còn nổi tiếng với vai trò tác giả, diễn giả truyền cảm hứng và khách mời trên nhiều chương trình truyền hình, trong đó có “Ai là triệu phú” trên truyền hình VTV.
Trong suốt sự nghiệp, Tiến sĩ Lê Thống Nhất đã nhận nhiều giải thưởng giáo dục và được biết đến như một người luôn đổi mới, ứng dụng công nghệ vào dạy và học, góp phần lan tỏa tri thức và niềm say mê học tập cho thế hệ trẻ.