Có thể bạn quan tâm: Xếp Thứ Tự Từ Nhỏ Đến Lớn Trong Excel

Mục lục bài viết

Giới thiệu

Trong môi trường làm việc với dữ liệu tiếng Việt, việc xử lý văn bản có dấu và bỏ dấu luôn là một vấn đề thường gặp. Khi ta nhập dữ liệu vào Excel, các ký tự có dấu (và thường có thể khác nhau trong các biến thể của cùng một từ) sẽ tạo ra những sự khác biệt không đáng kể nhưng lại gây rối cho các thao tác tìm kiếm, sắp xếp và phân tích dữ liệu. Một cách phổ biến để giải quyết vấn đề này là chuyển đổi toàn bộ văn bản sang dạng không dấu. Tuy nhiên, Excel mặc định không cung cấp công cụ trực quan để thực hiện thao tác này, nên người dùng cần biết một số thủ thuật và công thức để thực hiện nhanh chóng và chính xác.

Bài serialized này sẽ hướng dẫn bạn cách chuyển đổi từ có dấu sang không dấu trong Excel qua nhiều phương pháp khác nhau: công thức trừu tượng, VBA, Power Query, và các công cụ hỗ trợ khác. Ngoài ra, chúng ta cũng sẽ trình bày những tình huống thực tế khi cần dùng chức năng này và những lưu ý quan trọng để tránh lỗi khi làm việc với dữ liệu tiếng Việt trong Excel.

Có thể bạn quan tâm: Xóa Dữ Liệu Giữ Nguyên Công Thức Trong Excel: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Các Mẹo Hữu Ích

1. Tại sao cần bỏ dấu trong Excel?

1.1 Tìm kiếm và lọc dữ liệu

Khi bạn tìm kiếm một từ khóa trong danh sách lớn, Excel sẽ tìm kiếm chính xác (case-sensitive) và theo đúng dấu. Nếu dữ liệu gốc là “Công ty cổ phần Vàng Đá” và bạn tìm kiếm “công ty co phan vang da”, Excel sẽ không trả về kết quả. Bằng cách bỏ dấu, bạn có thể dùng các hàm SEARCH, FIND, hoặc FILTER mà không cần quan tâm đến dấu.

1.2 Sắp xếp và nhóm dữ liệu

Excel sắp xếp dữ liệu theo thứ tự bảng chữ cái ASCII, vì vậy các ký tự có dấu sẽ bị đặt trước hoặc sau các ký tự không dấu tùy thuộc vào mã Unicode. Khi bỏ dấu, các giá trị sẽ sắp xếp theo thứ tự chuẩn, giúp tránh việc “Công ty A” bị xếp sau “Công ty B” do dấu “😀”.

1.3 Nhóm dữ liệu trong PivotTable

PivotTable trong Excel sẽ phân loại dữ liệu theo chính xác nội dung. Nếu bạnetel dữ liệu “Số lượng” và “Số lượng” (có dấu) thì PivotTable sẽ coi chúng là hai mục khác nhau. Khi bỏ dấu, hai mục sẽ được gộp lại.

1.4 Tính năng lọc nâng cao

Excel cung cấp tính năng “Text Filters” cho phép lọc theo phần nội dung. Khi bỏ dấu, các bộ lọc có thể hoạt động chính xác hơn, đặc biệt khi dữ liệu có nhiều biến thể của cùng một từ.

Có thể bạn quan tâm: Tải Mẫu D01 Ts Theo Quyết Định 595 Excel: Hướng Dẫn Từng Bước Và Những Mẹo Chi Tiết

2. Phương pháp chuyển đổi bằng công thức

2.1 Sử dụng hàm `SUBSTITUTE`

Đây là cách đơn giản nhất để thay thế từng ký tự có dấu bằng ký tự không dấu. Tuy nhiên, phương pháp này tốn nhiều công thức nếu cần thay thế nhiều ký tự.

=SUBSTITUTE(SUBSTITUTE(SUBSTITUTE(A1,"á","a"),"ắ","a"),"ấ","a")

BạnSALE tệp của công thức thành “SUBSTITUTE” lồng nhau cho tất cả các ký tự. Phương pháp này khá tốn kém khi dữ liệu lớn, vì cần viết nhiều lần.

2.2 Tạo bảng tham chiếu và dùng hàm `VLOOKUP` hoặc `XLOOKUP`

Bước 1: Tạo một bảng tham chiếu gồm hai cột: cột thứ nhất là ký tự có dấu, cột thứ hai là ký tự không dấu.

Có dấu	Không dấu
á	a
ắ	a
ấ	a
…	…

Bước 2: Sử dụng XLOOKUP (Excel 365) hoặc VLOOKUP để thay thế từng ký tự trong chuỗi.

=LET( txt, A1, result, "", i, 1, len, LEN(txt), WHILE(i <= len, char, MID(txt,i,1), replaced, IFERROR(XLOOKUP(char, $D$1:$D$200, $E$1:$E$200), char), result, result & replaced, i, i+1), result
)

Mô tả: Hàm LET giúp giảm thiểu lại các biến. WHILEിലേക്ക് לי… Actually Excel không có vòng lặp WHILE, nên chúng ta cần dùng một giải pháp thay thế như TEXTJOIN kết hợp với MAP.

Trong Excel 365, ta có thể dùng MAP:

=TEXTJOIN("", TRUE, MAP(MID(A1, SEQUENCE(LEN(A1)), 1), LAMBDA(c, IFERROR(XLOOKUP(c, $D$1:$D$200, $E$1:$E$200), c))))

Đây là công thức thực thi vòng lặp qua từng ký tự trong chuỗi.

2.3 Sử dụng hàm المصنعة `TEXTJOIN` + `SUBSTITUTE`

Nếu bạn chỉ cần xử lý các ký tự phổ biến, bạn có thể dùng một chuỗi SUBSTITUTE lồng nhau kết hợp TEXTJOIN. Ví dụ:

=TEXTJOIN("", TRUE, MAP(MID(A1, SEQUENCE(LEN(A1)), 1), LAMBDA(c, SUBSTITUTE( SUBSTITUTE( SUBSTITUTE( Pain(c,"á","a"), "ắ","a"), "ấ","a"), c)) )
)

Tuy nhiên, phương pháp này vẫn tốn kém khi có nhiều ký tự.

2.4 Công thức tối ưu với `UNIQUE` và `FILTER`

Nếu bạn chỉ cần loại bỏ dấu một lần duy nhất cho một cột dữ liệu, bạn có thể tạo một bảng tham chiếu nhanh như sau:

=LET( txt, A1, chars, MID(txt, SEQUENCE(LEN(txt)), 1), no_diacritic, MAP(chars, LAMBDA(c, IFERROR(XLOOKUP(c maeneo, $D$1:$D$200, $E$1:$E$200), c))), TEXTJOIN("", TRUE, no_diacritic)
)

Phương pháp này sẽ thực hiện nhanh hơn và dễ bảo trì hơn.

3. Sử dụng VBA để tạo hàm bỏ dấu

VBA cho phép bạn viết một hàm tùy hech để xử lý toàn bộ dữ liệu một cách nhanh chóng. Dưới đây là một ví dụ về hàm RemoveDiacritics:

Đổi Từ Có Dấu Sang Không Dấu Trong Excel

Có thể bạn quan tâm: Đổi Dấu Phẩy Thành Dấu Chấm Trong Excel 2026

Function RemoveDiacritics(s As String) As String Dim i As Long Dim ch As String Dim out As String Dim dict As Object Set dict = CreateObject("Scripting.Dictionary") ' Tạo bảng ánh xạ từ ký tự có dấu sang không dấu dict.Add "á", "a": dict.Add "à", "a": dict.Add "ả", "a": dict.Add "ã", "a": dict.Add "ạ", "a" dict.Add "ă", "a": dict.Add "ắ", "a": dict.Add "ằ", "a": dict.Add "ẳ", "a": dict.Add "ẵ", "a": dict.Add "ặ", "a" dict.Add "â", "a": dict.Add "ấ", "a": dict.Add "ầ", "a": dict.Add "ẩ", "a": dict.Add "ẫ", "a": dict.Add "ậ", "a" dict.Add "đ", "d" dict.Add "é", "e": dict.Add "è", "e": dict.Add "ẻ", "e": dict.Add "ẽ", "e": dict.Add "ẹ", "e" dict.Add "ê", "e": dict.Add "ế", "e": dict.Add "ề", "e": dict.Add "ể", "e": dict.Add "ễ", "e": dict.Add "ệ", "e" dict.Add "í", "i": dict.Add "ì", "i": dict.Add "ỉ", "i": dict.Add "ĩ", "i": dict.Add "ị", "i" dict.Add "ó", "o": dict.Add "ò", "o": dict.Add "ỏ", "o": dict.Add "õ", "o": dict.Add "ọ", "o" dict.Add "ô", "o": dict.Add "ố", "o": dict.Add "ồ", "o": dict.Add "ổ", "o": dict.Add "ỗ", "o": dict.Add "ộ", "o" dict.Add "ơ", "o": dict.Add "ớ", "o": dict.Add "ờ", "o": dict.Add "ở", "o": dict.Add "ỡ", "o": dict.Add "ợ", "o" dict.Add "ú", "u": dict.Add "ù", "u": dict.Add "ủ", "u": dict.Add "ũ", "u": dict.Add "ụ", "u" dict.Add "ư", "u": dict.Add "ứ", "u": dict.Add "ừ", "u": dict.Add "ử", "u": dict.Add "ữ", "u": dict.Add "ự", "u" dict.Add "ý", "y": dict.Add "ỳ", "y": dict.Add "ỷ", "y": dict.Add "ỹ", "y": dict.Add "ỵ", "y" out = "" For i = 1 To Len(s) ch = Mid(s, i, 1) If dict.Exists(ch) Then out = out & dict(ch) Else out = out & ch End If Next i RemoveDiacritics = out
End Function

Sau khi chèn mã VBA vào, bạn có thể sử dụng hàm RemoveDiacritics trong Excel như một hàm chuẩn:

=RemoveDiacritics(A1)

3.1 Tối ưu hoá

Sử dụng Scripting.Dictionary: Độ nhanh cao, lưu trữ ánh xạ ký tự.
Bỏ dấu cho chữ hoa: Nếu cần, bạn có thể thêm các cặp Add cho chữ hoa như "Á","A", "Đ","D", v.v.
Chuyển đổi toàn bộ cột: Dùng công thức array: =RemoveDiacritics(A1:A1000).

4. Sử dụng Power Query

Power Query (Get & Transform) là một công cụ mạnh mẽ để làm sạch dữ liệu. Bạnидани có thể tạo một quy trình tự động để loại bỏ dấu.

4.1 Tạo bảng tham chiếu

Mở Excel, vào tab Data > Get Data > From Other Sources > Blank Query.
Vào Advanced Editor và nhập ghi:

let Source = #table( {"Có dấu","Không dấu"}, { {"á","a"},{"à","a"},{"ả","a"},{"ã","a"},{"ạ","a"}, {"ă","a"},{"ắ","a"},{"ằ","a"},{"ẳ","a"},{"ẵ","a"},{"ặ","a"}, {"â","a"},{"ấ","a"},{"ầ","a"},{"ẩ","a"},{"ẫ","a"},{"ậ","a"}, {"đ","d"}, {"é","e"},{"è","e"},{"ẻ","e"},{"ẽ","e"},{"ẹ","e"}, {"ê","e"},{"ế","e"},{"ề","e"},{"ể","e"},{"ễ","e"},{"ệ","e"}, {"í","i"},{"ì","i"},{"ỉ","i"},{"ĩ","i"},{"ị","i"}, {"ó","o"},{"ò","o"},{"ỏ","o"},{"õ","o"},{"ọ","o"}, {"ô","o"},{"ố","o"},{"ồ","o"},{"ổ","o"},{"ỗ","o"},{"ộ","o"}, {"ơ","o"},{"ớ","o"},{"ờ","o"},{"ở","o"},{"ỡ","o"},{"ợ","o"}, {"ú","u"},{"ù","u"},{"ủ","u"},{"ũ","u"},{"ụ","u"}, {"ư","u"},{"ứ","u"},{"ừ","u"},{"ử","u"},{"ữ","u"},{"ự","u"}, {"ý","y"},{"ỳ","y"},{"ỷ","y"},{"ỹ","y"},{"ỵ","y"} } )
in Source

Đặt tên bảng thành DiacriticsMap.

4.2 Áp dụng vào dữ liệu

Chọn cột dữ liệu cần bỏ dấu, vào Data > From Table/Range.
Trong Power Query Editor, nhấn Add Column > Custom Column.
Nhập công thức:

Text.Replace(Text.From(YourColumnName), DiacriticsMap)

Nhấn Close & Load để đưa dữ liệu trở lại Excel.

4.3 Lợi ích

Tự động: Mỗi khi dữ liệu thay đổi, Power Query sẽ tự động thực hiện lại.
Không cần viết hàm: Bạn chỉ cần tạo bảng tham chiếu một lần.
Dễ dàng mở rộng: Thêm hoặc xóa ký tự từ bảng DiacriticsMap mà không cần chỉnh sửa công thức.

5. Sử dụng hàm hiện có (Excel 365)

Trong Excel 365, Microsoft đã giới thiệu một số hàm mới giúp xử lý văn bản một cách linh hoạt. Mặc dù chưa có hàm “RemoveDiacritics” sẵn có, bạn có thể kết hợp các hàm LET, MAP, TEXTJOIN, SUBSTITUTE, và XLOOKUP để tạo một hàm inline.

=LET( txt, A1, chars, MID(txt, SEQUENCE(LEN(txt)), 1), map, MAP(chars, LAMBDA(c, IFERROR( XLOOKUP(c, $D$1:$D$200, $E$1:$E$200), c ) )), TEXTJOIN("", TRUE, map)
)

Cách làm:

LET: Định nghĩa biến txt là ô cần chuyển đổi.
SEQUENCE(LEN(txt)): Tạo một dãy số từ 1 đến chiều dài chuỗi.
MID(txt, SEQUENCE(...), 1): Lấy từng ký tự một.
MAP: Áp dụng hàm LAMBDA cho từng ký tự, tìm kiếm trong bảng DiacriticsMap.
TEXTJOIN: Nối các ký tự lại thành chuỗi cuối cùng.

Bạn chỉ fournisseur D1:D200 và E1:E200 là bảng tham chiếu như đã tạo ở phần 4.

6. Các lưu ý khi làm việc với dữ liệu tiếng Việt

6.1 Mã hóa ký tự

Excel sử dụng Unicode UTF-8, nên các ký tự tiếng Việt được lưu trữ chính xác.
Khi xuất khẩu sang CSV, hãy lưu với encoding UTF-8 để tránh mất dấu.

6.2 Chữ hoa và chữ thường

Nếu bạn cần giữ nguyên chữ hoa trong khi bỏ dấu, hãy mở rộng bảng tham chiếu để bao(alph). Ví dụ: "Á","A", "Đ","D".

6.3 Dấu chấm câu và khoảng trắng

Dấu chấm câu, dấu ngoặc, dấu cách không bị ảnh hưởng khi bỏ dấu. Tuy nhiên, nếu bạn muốn loại bỏ chúng, hãy dùng hàm TRIM, CLEAN, hoặc SUBSTITUTE.

6.4 Dữ liệu số

Nếu cột chứa dữ liệu số nhưng biểu thị dưới dạng văn bản (ví dụ: “1.000.000” với dấu chấm ngăn cách), việc bỏ dấu sẽ không làm thay đổi. Bạn chỉ cần chuyển kiểu dữ liệu sang số.

6.5 Tính hiệu suất

Khi làm việc với hàng nghìn hoặc hàng trăm nghìn dòng, các công thức SUBSTITUTE lồng nhau sẽ chậm.
Sử dụng VBA hoặc Power Query thường nhanh hơn đáng kể.

7. Ứng dụng thực tế

7.1 Xử lý danh sách khách hàng

Bạn có một danh sách khách hàng với tên đầy đủ, địa chỉ, và mã số thuế. Khi phân loại theo vùng, bạn muốn bỏ dấu để tránh trùng lặp do biến thể tên.

=RemoveDiacritics(A2) ' Tên khách hàng
=RemoveDiacritics(B2) ' Địa chỉ

Sau khi bỏ dấu, bạn có thể dùng UNIQUE và SORT để tạo danh sách hợp nhất.

7.2 Tìm kiếm trong PivotTable

Khi tạo PivotTable, bạn muốn lọc theo tên sản phẩm mà không quan tâm đến dấu. Bạn có thể tạo một cột phụ có tên Tên không dấu bằng công thức RemoveDiacritics và sau đó dùng cột này trong PivotTable.

7.3 Kiểm tra tính duy nhất

Để kiểm tra xem có bất kỳ bản ghi trùng lặp nào trong cột tên, bạn dùng:

=IF(COUNTIF($C$Mapped:$C$Mapped, RemoveDiacritics(A2))>1, "Duplicate", "Unique")

8. Kết luận

Việc bỏ dấu trong Excel không chỉ đơn giản là một thao tác tiện ích; nó còn mở ra nhiều khả năng trong việc xử lý dữ liệu tiếng Việt, từ tìm kiếm, lọc, sắp xếp cho đến cuerpos de PivotTable. Bạn có thể chọn công thức đơn giản, VBA tùy chỉnh, hoặc Power Query waxaad. Mỗi phương pháp có ưu và hạn chế riêng, vì vậy bạn nên chọn phù hợp với độ lớn dữ liệu và công cụ bạn sử dụng. Khi làm việc với dữ liệu tiếng Việt, luôn nhớ kiểm tra kỹ lưỡng kết quả, đặc biệt khi dữ liệu chứa nhiều biến thể của ký tự, chữ hoa và ניט.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn một loạt các công cụ và phương pháp thực hành để chuyển đổi từ có dấu sang không dấu trong Excel một cách nhanh chóng và hiệu quả. Happy Excel!

Tiến sĩ Lê Thống Nhất

Tiến sĩ Lê Thống Nhất sinh năm 1955 tại Nghệ An, là nhà giáo, nhà báo và doanh nhân trong lĩnh vực giáo dục. Ông từng giảng dạy Toán học tại Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu và đảm nhiệm nhiều vai trò trong ngành giáo dục, từ viết sách, biên soạn tài liệu đến sáng lập các dự án hỗ trợ học tập trực tuyến.

Ông là người sáng lập BigSchool – nền tảng giáo dục trực tuyến kết nối giáo viên và học sinh cả nước. Ngoài ra, ông còn nổi tiếng với vai trò tác giả, diễn giả truyền cảm hứng và khách mời trên nhiều chương trình truyền hình, trong đó có “Ai là triệu phú” trên truyền hình VTV.

Trong suốt sự nghiệp, Tiến sĩ Lê Thống Nhất đã nhận nhiều giải thưởng giáo dục và được biết đến như một người luôn đổi mới, ứng dụng công nghệ vào dạy và học, góp phần lan tỏa tri thức và niềm say mê học tập cho thế hệ trẻ.