Đơn xin phép nghỉ việc riêng của giáo viên là một văn bản hành chính bắt buộc, được quy định chặt chẽ bởi Bộ luật Lao động 2019 và Luật Viên chức, nhằm xác lập quyền lợi nghỉ hưởng nguyên lương hoặc nghỉ không lương cho nhân sự trong cơ sở giáo dục. Về mặt cơ chế, văn bản này đóng vai trò như một thông báo chính thức gửi tới Ban Giám hiệu để hợp thức hóa khoảng thời gian vắng mặt, đồng thời kích hoạt quy trình bố trí dạy thay đảm bảo tiến độ chương trình. Tuy nhiên, tính hợp lệ của đơn phụ thuộc lớn vào biến số lý do xin nghỉ và phương án bàn giao chuyên môn, ảnh hưởng trực tiếp đến danh hiệu thi đua cuối năm. Do đó, để bảo vệ tối đa quyền lợi tài chính và uy tín nghề nghiệp, giáo viên cần nắm vững kỹ thuật soạn thảo đơn từ cũng như quy trình phê duyệt đúng chuẩn pháp lý.
Giáo viên được nghỉ việc riêng trong những trường hợp nào theo quy định mới nhất?
Trả lời: Theo quy định hiện hành, giáo viên được nghỉ việc riêng hưởng nguyên lương trong các sự kiện hiếu hỉ trực hệ (kết hôn, tang chế) và được nghỉ không hưởng lương khi có thỏa thuận với Hiệu trưởng.
Nhiều thầy cô thường nhầm lẫn giữa “việc riêng chính đáng” và “việc riêng được hưởng lương”, dẫn đến những thiệt thòi không đáng có về thu nhập hoặc bị trừ điểm thi đua. Việc phân định rõ ràng các nhóm lý do dựa trên Bộ luật Lao động 2019 không chỉ giúp bạn viết đơn thuyết phục hơn mà còn là cơ sở để đối chiếu với bảng lương cuối tháng. Dưới đây là sự phân loại chi tiết các quyền lợi nghỉ phép mà bạn cần nắm chắc.
Các trường hợp nghỉ việc riêng vẫn được hưởng nguyên lương
Căn cứ vào Điều 115 Bộ luật Lao động 2019, giáo viên là viên chức hoặc người lao động hợp đồng đều có quyền nghỉ việc riêng mà vẫn được hưởng nguyên lương trong các trường hợp cụ thể sau. Đây là quyền lợi cứng mà nhà trường không được phép cắt giảm:
- Bản thân kết hôn: Được nghỉ 03 ngày.
- Con kết hôn: Được nghỉ 01 ngày (áp dụng cho cả con đẻ và con nuôi hợp pháp).
- Bố đẻ, mẹ đẻ, bố nuôi, mẹ nuôi chết: Được nghỉ 03 ngày.
- Bố vợ, mẹ vợ hoặc bố chồng, mẹ chồng chết: Được nghỉ 03 ngày.
- Vợ hoặc chồng chết; con chết: Được nghỉ 03 ngày.
Trong các trường hợp này, bạn chỉ cần nộp đơn kèm theo giấy tờ chứng minh (giấy kết hôn, giấy chứng tử…) để hoàn thiện hồ sơ lưu trữ.
Quy định về việc nghỉ việc riêng không hưởng lương
Ngoài các trường hợp đặc biệt nêu trên, pháp luật quy định giáo viên được nghỉ không hưởng lương trong một số tình huống nhất định. Lưu ý rằng việc nghỉ này vẫn cần sự đồng ý của người sử dụng lao động (Hiệu trưởng).
- Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại chết: Được nghỉ 01 ngày (không hưởng lương).
- Anh, chị, em ruột chết; kết hôn: Được nghỉ 01 ngày (không hưởng lương).
- Lý do cá nhân khác: Giáo viên có thể thỏa thuận với Hiệu trưởng để xin nghỉ không hưởng lương. Thời gian nghỉ phụ thuộc vào quy định nội bộ của nhà trường và nhu cầu công việc, thường không quá 01 tháng cộng dồn trong năm để đảm bảo không gián đoạn chuyên môn.
Nghỉ việc riêng có ảnh hưởng đến đánh giá thi đua không?
Đây là nỗi lo lớn nhất của giáo viên khi đặt bút viết đơn xin phép nghỉ việc riêng của giáo viên. Về nguyên tắc, nếu bạn nghỉ đúng chế độ (kết hôn, tang chế) hoặc nghỉ ốm có giấy xác nhận của cơ sở y tế, thời gian nghỉ này không bị coi là căn cứ để hạ bậc thi đua.
Tuy nhiên, đối với danh hiệu “Lao động tiên tiến”, tổng số ngày nghỉ (bao gồm nghỉ việc riêng không lương) không được vượt quá số ngày quy định (thường là dưới 40 ngày làm việc theo Luật Thi đua, khen thưởng, tùy hướng dẫn cụ thể từng năm). Việc lạm dụng nghỉ không lương quá nhiều sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và cơ hội xét duyệt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở.
Hướng dẫn viết đơn xin phép nghỉ việc riêng của giáo viên chuẩn chuẩn mực
Một lá đơn chuẩn mực không chỉ là thủ tục hành chính mà còn thể hiện tư duy chuyên nghiệp và trách nhiệm của người giáo viên đối với học sinh. Để Hiệu trưởng duyệt đơn nhanh chóng mà không cần yêu cầu giải trình thêm, văn bản của bạn phải đảm bảo tính logic, đầy đủ thông tin pháp lý và đặc biệt là phương án xử lý công việc trong thời gian vắng mặt. Cụ thể, bạn cần xây dựng nội dung theo cấu trúc sau.
Các nội dung bắt buộc phải có trong đơn xin nghỉ phép
Đơn xin nghỉ việc riêng cần tuân thủ thể thức văn bản hành chính. Các thành phần không thể thiếu bao gồm:
- Quốc hiệu, Tiêu ngữ: Đặt trang trọng ở đầu đơn.
- Tên đơn: ĐƠN XIN NGHỈ PHÉP (hoặc ĐƠN XIN NGHỈ VIỆC RIÊNG).
- Kính gửi: Phải gửi đồng thời cho Ban Giám hiệu nhà trường và Tổ trưởng chuyên môn/Tổ trưởng công đoàn.
- Thông tin cá nhân: Họ tên, chức vụ, tổ chuyên môn đang công tác.
- Thời gian nghỉ: Ghi rõ từ ngày… đến ngày… (tổng cộng bao nhiêu ngày).
- Cam kết: Tuân thủ quy định và quay trở lại làm việc đúng hạn.
Cách trình bày lý do xin nghỉ thuyết phục và hợp lý
Lý do xin nghỉ là phần “nhạy cảm” nhất. Thay vì viết những lý do chung chung như “bận việc gia đình” (dễ bị đánh giá là thiếu minh bạch), hãy cụ thể hóa vấn đề một cách khéo léo nhưng trung thực.
- Ví dụ 1: Thay vì “Về quê có việc”, hãy viết “Về quê để giải quyết thủ tục phân chia đất đai thừa kế bắt buộc phải có mặt”.
- Ví dụ 2: Thay vì “Con ốm”, hãy viết “Cháu bé bị sốt cao cần nhập viện theo dõi, gia đình chưa sắp xếp được người trông coi”.
Sự cụ thể này giúp Ban Giám hiệu thấy được tính cấp thiết của vấn đề và dễ dàng cảm thông, phê duyệt hơn.
Nội dung bàn giao công việc và bài giảng
Đây là yếu tố quyết định 80% khả năng đơn được duyệt. Hiệu trưởng luôn lo lắng lớp học bị bỏ trống hoặc học sinh mất kiến thức. Bạn cần ghi rõ:
- Bàn giao chuyên môn: “Tôi đã soạn đủ giáo án cho các tiết dạy trong thời gian nghỉ”.
- Bố trí dạy thay: “Tôi đã nhờ đồng chí Nguyễn Văn A (giáo viên cùng tổ) dạy thay các tiết lớp 9A, 9B và đã được đồng chí A đồng ý”.
- Bàn giao chủ nhiệm (nếu có): “Công tác quản lý lớp chủ nhiệm 6C đã được bàn giao cho giáo viên phó chủ nhiệm/giám thị”.
Mẫu đơn xin phép nghỉ việc riêng của giáo viên thông dụng nhất (Tải về)
Tùy thuộc vào cấp học và tính chất công việc (chủ nhiệm hay bộ môn), cấu trúc nội dung bàn giao trong đơn sẽ có sự khác biệt nhất định. Giáo viên mầm non cần chú trọng việc trông giữ trẻ, trong khi giáo viên trung học cần tập trung vào tiến độ phân phối chương trình. Dưới đây là các mẫu đơn được tinh chỉnh để phù hợp với đặc thù từng cấp học và nhu cầu nghỉ phép.
Mẫu đơn xin nghỉ việc riêng dùng cho giáo viên mầm non và tiểu học
Đặc thù của cấp học này là giáo viên thường xuyên phải quản lý bán trú và an toàn cho trẻ. Do đó, trong đơn cần nhấn mạnh việc bàn giao sĩ số và các lưu ý đặc biệt về học sinh.
Điểm nhấn trong mẫu này: “Đã bàn giao danh sách học sinh, các cháu cần uống thuốc và thực đơn bán trú cho cô giáo phụ trách lớp…”
Mẫu đơn xin nghỉ việc riêng dùng cho giáo viên THCS và THPT
Ở cấp học này, việc dạy thay đổi tiết là quan trọng nhất để không bị “cháy giáo án”.
Điểm nhấn trong mẫu này: Kẻ bảng chi tiết các tiết dạy (Tiết mấy, Lớp nào, Bài dạy gì) và Tên giáo viên dạy thay tương ứng bên cạnh.
Mẫu đơn xin nghỉ không lương dành cho viên chức giáo dục
Dùng cho các trường hợp nghỉ dài ngày (trên 3 ngày) hoặc lý do không thuộc diện hưởng lương. Mẫu này cần có thêm mục “Ý kiến của Công đoàn nhà trường” để bảo vệ quyền lợi hội viên trong các trường hợp khó khăn.
Quy trình nộp đơn và phê duyệt nghỉ phép tại các trường học diễn ra thế nào?
Trả lời: Quy trình chuẩn thường đi theo trình tự: Giáo viên nộp đơn cho Tổ trưởng chuyên môn xác nhận bố trí dạy thay → Nộp về bộ phận Hành chính/Văn thư để vào sổ → Trình Hiệu trưởng phê duyệt quyết định.
Nhiều giáo viên thường “nhảy cóc” bằng cách nộp thẳng cho Hiệu trưởng, điều này khiến Tổ trưởng chuyên môn bị động trong việc quản lý nhân sự và dễ gây mất đoàn kết nội bộ. Tuân thủ đúng quy trình, thứ bậc (hierarchy) trong trường học là cách bạn thể hiện sự tôn trọng tổ chức. Dưới đây là các bước cụ thể để đơn của bạn đi “một lèo” đến bàn Hiệu trưởng.
Thời điểm nộp đơn hợp lý để được duyệt nhanh
Trừ các trường hợp bất khả kháng (tang gia đột xuất, tai nạn), bạn nên tuân thủ quy tắc báo trước:
- Nghỉ 1-3 ngày: Báo trước và nộp đơn ít nhất 01-02 ngày.
- Nghỉ dài hạn (kết hôn, nghỉ không lương): Nên nộp đơn trước 03-05 ngày hoặc 1 tuần.
Việc báo trước giúp Tổ chuyên môn kịp thời xếp thời khóa biểu dạy thay hợp lý, tránh tình trạng học sinh đến lớp mà không có giáo viên.
Trình tự nộp đơn và cấp thẩm quyền phê duyệt
- Bước 1: Trao đổi và xin chữ ký xác nhận (“Đồng ý dạy thay”) của đồng nghiệp trong tổ.
- Bước 2: Trình Tổ trưởng chuyên môn duyệt phương án dạy thay và ký nháy vào đơn.
- Bước 3: Nộp đơn tại phòng Hành chính/Văn thư để nhận dấu “Đến”.
- Bước 4: Hiệu trưởng (hoặc Phó Hiệu trưởng được ủy quyền) xem xét và ký duyệt.
Lưu ý: Chỉ khi có chữ ký của Ban Giám hiệu, việc nghỉ của bạn mới được coi là hợp lệ.
Làm thế nào để đảm bảo chất lượng giảng dạy khi giáo viên nghỉ phép?
Khi giáo viên nghỉ việc riêng, nỗi lo lớn nhất của nhà trường và phụ huynh là việc học tập của học sinh bị gián đoạn hoặc hổng kiến thức. Các phương pháp dạy thay truyền thống đôi khi chỉ mang tính chất “quản lớp” mà không truyền tải đủ nội dung bài học. Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý lớp học từ xa là giải pháp tối ưu để giáo viên vừa giải quyết được việc riêng, vừa hoàn thành trách nhiệm.
Là một hệ sinh thái giáo dục trực tuyến toàn diện, BigSchool cung cấp công cụ đắc lực giúp giáo viên duy trì mạch kiến thức cho học sinh ngay cả khi vắng mặt. Thông qua hai trụ cột cốt lõi là THI và HỎI, thầy cô có thể giao bài tập tự luyện, kiểm tra trắc nghiệm online và giải đáp thắc mắc của học sinh từ xa. Với ngân hàng hơn 80.000 câu hỏi được kiểm định chất lượng và tầm nhìn “Ngũ hành” (Học – Đọc – Hỏi – Thi – Chơi) của Tiến sĩ Lê Thống Nhất, BigSchool giúp học sinh tự ôn luyện hiệu quả, lấp đầy khoảng trống khi giáo viên nghỉ phép, giúp thầy cô hoàn toàn yên tâm giải quyết công việc cá nhân.
Những thắc mắc phổ biến về đơn xin phép nghỉ việc riêng của giáo viên
Trả lời: Phần này giải đáp các tình huống thực tế thường gặp như quyền từ chối của Hiệu trưởng, chế tài xử lý khi nghỉ quá hạn và cách tính ngày nghỉ lễ trùng lặp.
Mặc dù luật đã quy định rõ ràng, nhưng trong thực tế quản trị nhà trường, vẫn nảy sinh nhiều tình huống “vùng xám” khiến giáo viên lúng túng. Việc hiểu rõ những sắc thái pháp lý này giúp bạn chủ động đối thoại với Ban Giám hiệu và tránh các rủi ro kỷ luật. Dưới đây là lời giải cho những câu hỏi thường gặp nhất.
Hiệu trưởng có quyền từ chối đơn xin nghỉ việc riêng không?
Có, Hiệu trưởng có quyền từ chối nếu lý do nghỉ không thuộc nhóm quy định được hưởng nguyên lương (như nghỉ đi du lịch, việc riêng không cấp thiết) và việc nghỉ đó gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động giảng dạy của nhà trường (ví dụ: nghỉ vào đợt coi thi, chấm thi cao điểm). Tuy nhiên, với các lý do hiếu hỉ theo Luật Lao động, Hiệu trưởng bắt buộc phải giải quyết.
Giáo viên nghỉ việc riêng quá số ngày quy định bị xử lý thế nào?
Nếu tự ý nghỉ việc hoặc nghỉ quá số ngày đã xin phép mà không có lý do chính đáng, giáo viên sẽ bị xem là tự ý bỏ việc. Theo Luật Viên chức, hành vi này có thể bị xử lý kỷ luật từ Khiển trách, Cảnh cáo đến Buộc thôi việc (nếu nghỉ quá 05 ngày cộng dồn), đồng thời bị trừ lương và cắt thi đua.
Xin nghỉ việc riêng nửa ngày có cần viết đơn không?
Về nguyên tắc quản lý ngày công, nghỉ nửa ngày (một buổi) vẫn là nghỉ làm việc. Bạn vẫn cần viết đơn hoặc ít nhất là giấy báo/tin nhắn xin phép có xác nhận của Tổ trưởng và Ban Giám hiệu (tùy theo quy chế làm việc linh hoạt của từng trường) để đảm bảo tính kỷ luật và an toàn cho học sinh trong buổi đó.
Nghỉ việc riêng trùng vào ngày nghỉ lễ có được nghỉ bù không?
Khác với nghỉ phép năm (nghỉ hè), chế độ nghỉ việc riêng (hiếu, hỉ) tính theo ngày thực tế (bao gồm cả ngày lễ, tết, ngày nghỉ hằng tuần). Do đó, nếu bạn xin nghỉ cưới 03 ngày mà trùng vào Chủ nhật, bạn thường không được nghỉ bù thêm ngày khác, trừ khi có thỏa thuận khác có lợi hơn trong Quy chế chi tiêu nội bộ của nhà trường.
Việc soạn thảo đơn xin phép nghỉ việc riêng của giáo viên đúng luật và khéo léo không chỉ giúp bạn giải quyết êm đẹp nhu cầu cá nhân mà còn bảo vệ quyền lợi lương thưởng, thi đua cuối năm. Hãy luôn chuẩn bị kế hoạch bàn giao bài giảng chi tiết và sử dụng các công cụ hỗ trợ giáo dục để chứng minh sự chuyên nghiệp, trách nhiệm của mình ngay cả khi vắng mặt.
Tiến sĩ Lê Thống Nhất sinh năm 1955 tại Nghệ An, là nhà giáo, nhà báo và doanh nhân trong lĩnh vực giáo dục. Ông từng giảng dạy Toán học tại Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu và đảm nhiệm nhiều vai trò trong ngành giáo dục, từ viết sách, biên soạn tài liệu đến sáng lập các dự án hỗ trợ học tập trực tuyến.
Ông là người sáng lập BigSchool – nền tảng giáo dục trực tuyến kết nối giáo viên và học sinh cả nước. Ngoài ra, ông còn nổi tiếng với vai trò tác giả, diễn giả truyền cảm hứng và khách mời trên nhiều chương trình truyền hình, trong đó có “Ai là triệu phú” trên truyền hình VTV.
Trong suốt sự nghiệp, Tiến sĩ Lê Thống Nhất đã nhận nhiều giải thưởng giáo dục và được biết đến như một người luôn đổi mới, ứng dụng công nghệ vào dạy và học, góp phần lan tỏa tri thức và niềm say mê học tập cho thế hệ trẻ.