Excel 2026 là một trong những công cụ bảng tính mạnh mẽ và phổ biến nhất hiện nay. Tuy nhiên, khi làm việc với dữ liệu tiếng Việt, người dùng thường gặp phải một số khó khăn như hiển thị ký tự Unicode, sắp xếp đúng thứ tự bảng chữ cái, hoặc sử dụng các công thức hỗ trợ ngôn ngữ. Bài viết này sẽ tập trung vào tiện ích tiếng Việt trong Excel 2026, cung cấp hướng dẫn chi tiết cách cài đặt, cấu hình, và khai thác tối đa các tính năng hỗ trợ ngôn ngữ Việt, đồng thời giới thiệu một số mẹ mẻ và thủ thuật giúp nâng cao năng suất làm việc.
Có thể bạn quan tâm: Download Mẫu Packing List Excel – Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z
1. Tổng Quan Về Vấn Đề Tiếng Việt Trong Excel 2026
1.1. Lý Do Gặp Khó Khăn Khi Xử Lý Tiếng Việt
- Mã Unicode và Font: Excel 2026 mặc định hỗ trợ Unicode, nhưng nếu máy tính không cài đặt font phù hợp (ví dụ: Times New Roman, Arial, Tahoma) thì các ký tự tiếng Việt có dấu sẽ hiển thị lỗi.
- Sắp Xếp Theo Thứ Tự Bảng Chữ Cái: Hàm
SORT,VLOOKUP,MATCH… trong Excel thường sắp xếp theo thứ tự ASCII, dẫn đến việc “điểm” (đ) và “d” không được xếp đúng. - Công Thức Xử Lý Văn Bản: Các hàm như
LEFT,RIGHT,MIDhoạt động trên byte, gây ra lỗi khi ký tự có dấu chiếm nhiều byte hơn. - Kiểm Tra Chính Tả: Excel 2026 không tích hợp sẵn bộ kiểm tra chính tả tiếng Việt, yêu cầu cài đặt bổ trợ.
1.2. Các Giải Pháp Chính
| Vấn đề | Giải pháp | Công cụ/Tiện ích |
|---|---|---|
| Hiển thị ký tự Unicode | Cài đặt font hỗ trợ Unicode | Arial, Times New Roman, Tahoma |
| Sắp xếp đúng thứ tự tiếng Việt | Cài đặt “Collation” tiếng Việt hoặc dùng hàm tùy chỉnh | SORTVNI, Add‑in “Vietnamese Sort” |
| Xử lý chuỗi có dấu | Sử dụng hàm UNICODE, CODE và VBA | Macro VBA “RemoveDiacritics” |
| Kiểm tra chính tả | Cài đặt bộ gõ và kiểm tra chính tả | Bộ gõ Unikey, add‑in “Vietnamese Spell Checker” |
| Định dạng ngày tháng tiếng Việt | Thiết lập locale | Cài đặt “Regional Settings” Windows |
Có thể bạn quan tâm: Tải Font Mã Vạch Cho Excel: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z
2. Cài Đặt Font Và Định Dạng Unicode
2.1. Kiểm Tra Font Hiện Tại
- Mở một workbook mới trong Excel 2026.
- Gõ một chuỗi tiếng Việt có dấu, ví dụ: “Tiếng Việt rất đẹp”.
- Chọn ô chứa văn bản, vào thẻ Home → Font và kiểm tra tên font hiện tại. Nếu là Calibri (mặc định), hầu hết các ký tự sẽ hiển thị đúng, nhưng một số ký tự đặc biệt có thể bị lỗi.
2.2. Cài Đặt Font Thân Thiện Với Tiếng Việt
- Arial và Tahoma là hai font phổ biến, hỗ trợ đầy đủ các ký tự Unicode.
- Times New Roman thường dùng cho tài liệu in ấn.
- Đối với người dùng muốn tùy biến, có thể tải font “VNI‑A”, “VNI‑B” hoặc “VietFont” từ các nguồn uy tín.
Cách cài đặt:
1. Tải file .ttf hoặc .otf.
2. Click chuột phải → Install (hoặc Install for all users nếu muốn mọi người dùng trên máy tính cùng dùng).
3. Khởi động lại Excel để font xuất hiện trong danh sách.
2.3. Đặt Font Mặc Định Cho Workbook
- Vào File → Options → General → When creating new workbooks → Use this as the default font.
- Chọn font vừa cài đặt (ví dụ: Arial).
- Nhấn OK, sau khi khởi động lại, mọi workbook mới sẽ sử dụng font này.
Có thể bạn quan tâm: Dấu Dollar ($) Trong Công Thức Excel: Tất Cả Những Điều Bạn Cần Biết
3. Sắp Xếp, Lọc Và Tìm Kiếm Dữ Liệu Tiếng Việt
3.1. Vấn Đề Collation
Theo mặc định, Excel 2026 sử dụng Collation (tiêu chuẩn sắp xếp) của hệ thống Windows. Nếu Windows được cài đặt tiếng Anh, thứ tự sắp xếp sẽ là:
A, Á, Â, B, C, D, Đ, E, É, ...
Điều này gây lỗi khi dùng hàm SORT, VLOOKUP… Để khắc phục, cần chuyển Locale của Windows sang Vietnamese (Vietnam).
Cách Thay Đổi Locale:
- Control Panel → Clock, Language, and Region → Region and Language.
- Tab Formats → Format: chọn Vietnamese (Vietnam).
- Tab Administrative → Language for non‑Unicode programs: Change system locale… → Vietnamese (Vietnam).
- Khởi động lại máy.
Sau khi thay đổi, Excel sẽ tự động áp dụng Collation tiếng Việt cho các hàm sắp xếp.
3.2. Add‑in “Vietnamese Sort”
Nếu không muốn thay đổi toàn bộ locale, có thể sử dụng add‑in chuyên dụng.
Cài Đặt:
- Tải file
VietnameseSort.xlamtừ trang chính thức (hoặc GitHub). - Mở Excel → File → Options → Add‑Ins.
- Ở dưới cùng, chọn Excel Add‑ins → Go….
- Nhấn Browse, chọn file
.xlamvừa tải, tick vào hộp Vietnamese Sort và nhấn OK.
Sử Dụng:
- Hàm mới
SORTVNI(range, order)sẽ sắp xếp dải ô theo thứ tự tiếng Việt. - Ví dụ:
=SORTVNI(A2:A100, 1)sẽ sắp xếp cột A tăng dần, đúng thứ tự “A, Ă, Â, B, C, D, Đ…”.
3.3. Tìm Kiếm Với VLOOKUP Và MATCH
Khi dữ liệu có dấu, hàm VLOOKUP có thể trả về lỗi #N/A vì không khớp chính xác. Giải pháp:
- Chuẩn hoá dữ liệu: Dùng hàm
PROPERkết hợpSUBSTITUTEđể loại bỏ dấu tạm thời. - Sử dụng hàm tùy chỉnh: Tạo một hàm VBA
VLOOKUPVNI.
Function VLOOKUPVNI(LookupValue As String, TableArray As Range, _ ColIndex As Integer, Optional ExactMatch As Boolean = True) As Variant Dim rng As Range, cell As Range For Each rng In TableArray.Columns(1).Cells If StrComp(RemoveDiacritics(rng.Value), RemoveDiacritics(LookupValue), vbTextCompare) = 0 Then VLOOKUPVNI = rng.Offset(0, ColIndex - 1).Value Exit Function End If Next rng VLOOKUPVNI = CVErr(xlErrNA)
End Function Function RemoveDiacritics(txt As String) As String Dim i As Long, ch As String, result As String For i = 1 To Len(txt) ch = Mid(txt, i, 1) Select Case ch Case "á","à","ả","ã","ạ","â","ă","ấ","ầ","ẩ","ẫ","ậ","ắ","ằ","ẳ","ẵ","ặ" result = result & "a" Case "đ" result = result & "d" Case "é","è","ẻ","ẽ","ẹ","ê","ế","ề","ể","ễ","ệ" result = result & "e" '… (tiếp các ký tự còn lại) Case Else result = result & ch End Select Next i RemoveDiacritics = result
End Function
Sau khi lưu macro, bạn có thể dùng: =VLOOKUPVNI("Hà Nội", A2:B100, 2).
4. Xử Lý Văn Bản Tiếng Việt Với Các Hàm Chuỗi
4.1. Hàm LEFT, RIGHT, MID Và Vấn Đề Byte
Ví dụ: ô A1 chứa “Thành phố Hà Nội”. Khi dùng =LEFT(A1,5) kết quả sẽ là “Thánh” (đúng) vì các ký tự tiếng Việt vẫn chiếm một vị trí trong Unicode. Tuy nhiên, nếu làm việc với ANSI (không Unicode) thì ký tự có dấu sẽ chiếm 2 byte, gây lỗi.
Giải pháp: Đảm bảo workbook đang ở Unicode (đây là mặc định trong Excel 2026). Nếu dữ liệu được nhập từ file .csv ANSI, cần chuyển sang Unicode:
- Mở file
.csvtrong Notepad++. - Encoding → Convert to UTF‑8.
- Lưu lại và mở trong Excel.
4.2. Hàm UNICODE Và CHAR
UNICODE(text)trả về mã số Unicode của ký tự đầu tiên.CHAR(number)trả về ký tự tương ứng với mã ASCII; để trả về ký tự Unicode, dùngUNICHAR(number)(có trong Excel 2026 trở lên, nhưng trong Excel 2026 cần VBA).
VBA để tạo UNICHAR:
Function UNICHARV(num As Long) As String UNICHARV = ChrW(num)
End Function
Sử dụng: =UNICHARV(7843) trả về “ạ”.
4.3. Hàm SUBSTITUTE Để Thay Thế Dấu
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Tải Và Cài Đặt Power Query Cho Excel 2026: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao
Đôi khi muốn loại bỏ dấu để so sánh hoặc sắp xếp nhanh. Có thể dùng một hàm VBA RemoveDiacritics (đã trình bày ở mục 3.3) hoặc một công thức dài:
=SUBSTITUTE(SUBSTITUTE(SUBSTITUTE(A1,"á","a"),"à","a"),"ả","a")...
Nhưng cách VBA ngắn gọn, dễ bảo trì hơn.
5. Kiểm Tra Chính Tả Và Đề Xuất Từ
5.1. Tại Sao Excel 2026 Không Có Kiểm Tra Chính Tả Tiếng Việt?
Excel 2026 tích hợp Microsoft Proofing Tools cho các ngôn ngữ chính (Anh, Pháp, Đức…). Tiếng Việt không có trong danh sách mặc định, vì vậy khi gõ tiếng Việt, Excel không tự động gợi ý lỗi.
5.2. Cài Đặt Bộ Kiểm Tra Chính Tả Tiếng Việt
Cách 1: Sử Dụng Add‑in “Vietnamese Spell Checker”
- Tải file
VietSpellChecker.xlam. - Vào File → Options → Add‑Ins → Excel Add‑ins → Go… → Browse → chọn file.
- Sau khi kích hoạt, sẽ xuất hiện mục Review → Spell Check (Vietnamese).
Cách 2: Dùng Unikey Kèm Script Auto‑Correct
- Cài đặt Unikey (bộ gõ tiếng Việt) và bật chế độ Auto‑Correct.
- Khi nhập, Unikey sẽ tự động sửa lỗi chính tả cơ bản (ví dụ: “thay” → “thái”).
- Đối với Excel, cần bật Run as Administrator để Unikey hoạt động trên mọi ứng dụng.
5.3. Tự Động Đề Xuất Từ Khi Gõ
Nếu muốn có autocomplete giống như trong Word, có thể tạo Data Validation List dựa trên danh sách từ điển:
- Tạo một sheet “Dictionary” chứa danh sách các từ tiếng Việt (có dấu).
- Chọn ô muốn đề xuất → Data → Data Validation → List → nhập
=Dictionary!$A$1:$A$5000. - Khi người dùng gõ, Excel sẽ gợi ý các mục khớp.
6. Định Dạng Ngày Tháng Tiếng Việt
6.1. Thiết Lập Định Dạng Ngày
- Vào File → Options → Language → Set the Office Language Preferences → Add Vietnamese.
- Sau khi bật, trong Home → Number → Short Date, sẽ xuất hiện dạng
dd/mm/yyyy(đúng chuẩn Việt). - Đối với hiển thị tháng bằng chữ (ví dụ “Tháng 1, 2026”), dùng định dạng tùy chỉnh:
$-421dd "tháng" mmmm yyyy.
6.2. Công Thức Chuyển Đổi Ngày Sang Văn Bản
=TEXT(A2,"$-421dd mmmm yyyy")
Nếu ô A2 chứa ngày 01/03/2026, kết quả sẽ là “01 tháng Ba 2026”.
7. Các Tiện Ích (Add‑ins) Hữu Ích Cho Người Dùng Tiếng Việt
| Tên Add‑in | Chức Năng | Cách Cài Đặt |
|---|---|---|
| Vietnamese Sort | Hàm SORTVNI sắp xếp chuẩn tiếng Việt | File .xlam → Add‑ins |
| Vietnamese Spell Checker | Kiểm tra chính tả, gợi ý sửa lỗi | File .xlam → Add‑ins |
| VietFont Manager | Quản lý và chuyển đổi nhanh các font tiếng Việt | Macro VBA |
| Unikey Integration | Gõ tiếng Việt nhanh, auto‑correct | Cài Unikey, bật Auto‑Correct |
| Data Validation Dictionary | Tạo danh sách từ điển tự động | Tạo sheet “Dictionary”, Data Validation |
Lưu ý: Khi cài add‑in từ nguồn không rõ, luôn kiểm tra tính an toàn (scan virus) và lưu bản sao workbook trước khi kích hoạt.
8. Thủ Thuật Nâng Cao Với VBA
8.1. Tự Động Định Dạng Cột Khi Nhập Dữ Liệu
Private Sub Worksheet_Change(ByVal Target As Range) Dim rng As Range Set rng = Intersect(Target, Me.Columns("A")) If Not rng Is Nothing Then Application.EnableEvents = False Dim cell As Range For Each cell In rng cell.Value = Application.WorksheetFunction.Proper(cell.Value) Next cell Application.EnableEvents = True End If
End Sub
- Khi người dùng nhập vào cột A, nội dung sẽ tự động chuyển thành chữ đầu mỗi từ viết hoa, hữu ích cho danh sách tên.
8.2. Tạo Nút “Convert to Unicode”
Nếu nhận được file CSV ANSI, một nút macro có thể chuyển toàn bộ sheet sang Unicode:
Sub ConvertToUnicode() Dim rng As Range, cell As Range Set rng = ActiveSheet.UsedRange For Each cell In rng If Not IsError(cell) Then cell.Value = StrConv(cell.Value, vbUnicode) End If Next cell MsgBox "Đã chuyển toàn bộ dữ liệu sang Unicode.", vbInformation
End Sub
Gán macro này vào Quick Access Toolbar để truy cập nhanh.
9. Các Bước Kiểm Tra Cuối Cùng Trước Khi Giao Bảng Tính
- Kiểm tra font: Đảm bảo mọi ô đều dùng font hỗ trợ Unicode.
- Kiểm tra sắp xếp: Dùng
SORTVNIhoặc kiểm tra thủ công để chắc chắn thứ tự đúng. - Kiểm tra chính tả: Chạy Vietnamese Spell Checker hoặc Unikey.
- Kiểm tra ngày tháng: Định dạng ngày hiển thị chuẩn “dd/mm/yyyy”.
- Lưu file: Sử dụng định dạng .xlsx (không .xls) để bảo toàn Unicode và macro.
10. Kết Luận
Tiện ích tiếng Việt trong Excel 2026 không chỉ giúp khắc phục các vấn đề hiển thị và sắp xếp mà còn nâng cao hiệu suất khi làm việc với dữ liệu ngôn ngữ địa phương. Bằng việc:
- Cài đặt và cấu hình font Unicode phù hợp,
- Thay đổi locale hoặc sử dụng add‑in Vietnamese Sort,
- Tận dụng VBA để tạo hàm tùy chỉnh và tự động hoá,
- Cài đặt bộ kiểm tra chính tả và Unikey,
- Định dạng ngày tháng đúng chuẩn Việt,
người dùng có thể biến Excel 2026 thành một công cụ mạnh mẽ, thân thiện với tiếng Việt, đáp ứng mọi nhu cầu từ nhập liệu, báo cáo, tới phân tích dữ liệu phức tạp.
Hy vọng bài viết đã cung cấp hướng dẫn chi tiết, các mẹ mẻ thực tiễn, và tập hợp các tiện ích cần thiết để bạn có thể làm việc hiệu quả hơn với tiếng Việt trong Excel 2026. Chúc bạn thành công!
Tiến sĩ Lê Thống Nhất sinh năm 1955 tại Nghệ An, là nhà giáo, nhà báo và doanh nhân trong lĩnh vực giáo dục. Ông từng giảng dạy Toán học tại Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu và đảm nhiệm nhiều vai trò trong ngành giáo dục, từ viết sách, biên soạn tài liệu đến sáng lập các dự án hỗ trợ học tập trực tuyến.
Ông là người sáng lập BigSchool – nền tảng giáo dục trực tuyến kết nối giáo viên và học sinh cả nước. Ngoài ra, ông còn nổi tiếng với vai trò tác giả, diễn giả truyền cảm hứng và khách mời trên nhiều chương trình truyền hình, trong đó có “Ai là triệu phú” trên truyền hình VTV.
Trong suốt sự nghiệp, Tiến sĩ Lê Thống Nhất đã nhận nhiều giải thưởng giáo dục và được biết đến như một người luôn đổi mới, ứng dụng công nghệ vào dạy và học, góp phần lan tỏa tri thức và niềm say mê học tập cho thế hệ trẻ.