Vẽ Đồ Thị Excel Có 2 Trục Tung: Hướng Dẫn Chi Tiết

Có thể bạn quan tâm: Vẽ Đường Hồi Quy Tuyến Tính Trong Excel

Giới thiệu

Trong thế giới kinh doanh, tài chính và khoa học dữ liệu, việc trình bày dữ liệu một cách trực quan và dễ hiểu là điều không thể thiếu. Excel, với sức mạnh tích hợp sẵn của mình, đã trở thành công cụ phổ biến nhất để tạo ra những biểu đồ chi tiết, từ biểu đồ cột, đường thẳng cho đến biểu đồ phức tạp hơn. Trong những tình huống khi bạn cần so sánh hai tập dữ liệu có đơn vị đo lường khác nhau hoặc phạm vi giá trị lớn khác nhau, việc sử dụng trục tung thứ hai (secondary y‑axis) là một giải pháp tối ưu.

Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách vẽ đồ thị Excel có 2 trục tung một cách chi tiết, từ những mín nguyên cơ bản đến các mẹo thực tiễn giúp wrtháo bản đồ thị của bạn trở nên chuyên nghiệp và dễ đọc hơn. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá:

1. Khi nào bạn nên sử dụng trục tung thứ hai.
2. Các loại biểu đồ phù hợp.
3. Các bước thực hiện trong Excel (phiên bản 2026 trở lên).
4. Cách tùy chỉnh trục tung thứ hai: màu sắc, tỷ lệ, tiêu đề, v.v.
5. Các mẹo để tránh nhầm lẫn và làm cho biểu đồ dễ hiểu hơn.
6. Một số ví dụ thực tiễn trong kinh doanh và khoa học.

Hãy cùng bắt đầu!

Có thể bạn quan tâm: Vẽ Biểu Đồ Điểm Hòa Vốn Trong Excel: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Thực Hành

1. Khi nào nên sử dụng trục tung thứ hai?

1.1 So sánh hai dữ liệu có đơn vị đo lường khác nhau

Ví dụ, bạn muốn thể hiện Doanh thu (đơn vị: triệu đồng) và Lợi nhuận (đơn vị: %). Nếu bạn đặt nej hai dữ liệu vào cùng một trục tung, giá trị lớn của doanh thu sẽ làm chìm dữ liệu lợi nhuận dưới ngưỡng nhỏ, làm mất đi ý nghĩa của biểu đồ. Trục tung thứ hai giúp bạn trình bày hai đơn vị một cách độc lập.

1.2 Đối chiếu hai dữ liệu có phạm vi giá trị khác nhau

Nếu một tập dữ liệu có giá trị nằm trong khoảng 0-100 và tập dữ liệu khácన్ nằm trong khoảng 0-10,000, thì biểu đồ một trục tung sẽ làm cho tập dữ liệu nhỏ trở nên không thể quan sát. Trục tung thứ hai giúp tăng độ phân giải của tập dữ liệu nhỏ hơn mà không làm mất đi thông tin của dữ liệu lớn.

1.3 Phân tích xu hướng bajos

Trong phân tích xu hướng, bạn có thể muốn so sánh giá trị thực tế với giá_WS (đầu dự báo). Khi các chuỗi dữ liệu này có độ lệch lớn, trục tung thứ hai giúp hiển thị cả hai xu hướng một cách rõ ràng.

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Đồ Thị Y = Ax + B Trong Excel

2. Các loại biểu đồ phù hợp với trục tung thứ hai

2.1 Biểu đồ cột (Column Chart)

Cột thường được dùng để so sánh các giá trị tương đối. Khi bạn thêm trục tung thứ hai, bạn có thể hiển thị một dữ liệu phụ (ví dụ: tỷ lệ phần trăm) trên cùng một biểu đồ.

2.2 Biểu đồ đường (Line Chart)

Đối với dữ liệu thời gian, biểu đồ đường giúp hiển thị xu hướng. Trục tung thứ hai thường được dùng khi một chuỗi dữ liệu có giá trị lớn hơn nhiều so với chuỗi còn lại.

2.3 Biểu đồ cột kết hợp đường (Combo Chart)

Trong Excel, Combo Chart cho phép bạn lựa chọn một trục tung cho mỗi chuỗi dữ liệu. Đây là cách nhanh nhất để thiết lập trục tung thứ hai.

2.4 Biểu đồ tròn (Pie Chart)

Mặc dù trục tung không áp dụng trực tiếp cho biểu đồ tròn, bạn có thể tạo biểu đồ tròn cho một dữ liệu và biểu đồ đường hoặc cột cho dữ liệu khác, sau đó kết hợp chúng trên một khung.

2.5 Biểu đồ 2D/3D

Các biểu đồ 3D cũng cho phép sử dụng trụcੜ tung thứ hai, nhưng cần lưu ý rằng 3D có thể làm giảm độ rõ ràng của dữ liệu.

3. Các bước thực hiện trong Excel

3.1 Chuẩn bị dữ liệu

Giả sử bạn có bảng dữ liệu sau:

| Tháng | Doanh thu (triệu đồng) | Lợi nhuận (%) |
|——-|—————- relata | ——— |
| 1 | 1200 | 12.5 |
| 2 | 1500 | 14.2 |
| 3 | 1800 | 微信 |
| 4 | 1600 | 13.0 |
| 5 | 1700 | 13.8 |

1. Cột 1: Tháng (x‑axis)
2. Cột 2: Doanh thu
3. Cột 3: Lợi nhuận

3.2 Chọn dữ liệu và tạo biểu đồ

1. Chọn toàn bộ bảng dữ liệu (cột Tháng, Doanh thu, Lợi nhuận).
2. Vào tab Insert > Chart > Combo.
3. Excel sẽ hiện một cửa sổ thiết lập Combo Chart.

3.3 Thiết lập trục tung thứ hai

1. Trong cửa sổ Combo Chart, bạn sẽ thấy phần Choose the chart type and axis for your data series.
2. Đối với Doanh thu, chọn loại biểu đồ Clustered Column (cột).
3. Đối với Lợi nhuận, chọn loại biểu đồ Line (đường) và chọn Secondary Axis (trục tung thứ hai).
4. Nhấn OK.

3.4 Tùy chỉnh trục tung thứ hai

Có thể bạn quan tâm: Vẽ Đường Trung Bình Trong Biểu Đồ Excel: Hướng Dẫn Chi Tiêu Và Ứng Dụng Thực Tiễn

1. Click vào biểu đồ, sau đó click vào dòng dữ liệu Lợi nhuận (đường).
2. Chuột phải -> Format Data Series.
3. Trong phần Series Options, chọn Plot Series on > Secondary Axis.

4. Bạn có thể tùy chỉnh màu sắc, độ dày, kiểu đường, và thêm tên trục:

5. Vào tab Chart Tools > Layout > Axes > Secondary Vertical Axis.

6. Chọn Axis Title > Primary Vertical Title và nhập tiêu đề, ví dụ: “Lợi nhuận (%)”.

3.5 Điều chỉnh trục tung thứ hai (tỷ lệ)

Đôi khi bạn muốn thiết lập một tỷ lệ khác cho trục tung thứ hai.

বয়স:
1. Click vào trục tung thứ hai.
2. Chuột phải -> Format Axis.
3. Trong phần Axis Options, bạn có thể thay đổi Minimum, Maximum, Major Unit. Đặt giá trị phù hợp để dữ liệu hiển thị rõ ràng.

3.6 Thêm tiêu đề và chú thích

1. Vào Chart Tools > Layout > Chart Title > Above Chart.
2. Nhập tiêu đề: “Doanh thu và Lợi nhuận theo Tháng”.
3. Thêm Legend (chú thích) để người xem biết trục tung thứ hai là gì.

3.7 Kiểm tra tính nhất quán

Sau khi hoàn thành, hãy kiểm tra:

• Mỗiสม data series được gắn đúng trục tung.
• Đường và cột không trùng lặp, không gây nhầm lẫn.
• Các nhãn dữ liệu (data labels) rõ ràng.

4. Mẹo để tránh nhầm lẫn và làm cho biểu đồ dễ hiểu hơn

4.1 Sử dụng màu sắc khác nhau

• Đặt màu sắc cho cột (đơn giá) và đường (tỷ lệ) khác nhau.
• Tránh sử dụng màu tối cho cả hai, để tránh làm mờ dữ liệu.

4.2 Đặt tỷ lệ trục tung thứ hai sao cho dữ liệu có độ phân giải

• Nếu dữ liệu trên trục tung thứ hai nằm trong khoảng 0-10, hãy đặt Maximum là 12, Minimum là 0, Major Unit là 2.
• Điều này giúp người xem nhìn nhận được sự biến động.

4.3 Thêm nhãn dữ liệu (Data Labels)

• Chuột phải vào dữ liệu → Add Data Labels.
• Điều này giúp người xem biết giá trị chính xác ngay trên biểu đồ.

4.4 Đặt gridlines (đường lưới)

• Sử dụng gridlines cho trục chính để hỗ trợ đọc giá trị.
• Đối với trục thứ hai, bạn có thể bỏ gridlines để tránh rối mắt.

4.5 Sử dụng trendline (đường xu hướng)

• Nếu dữ liệu thời gian, bạn có thể thêm đường xu hướng cho một chuỗi dữ liệu để minh họa xu hướng.

4.6 Kiểm tra độ tươngائيل (contrast kambe)

• Đảm bảo rằng màu sắc của trục tung thứ hai tương phản với màu nền và các thành phần khác.

4.7 Sử dụng secondary axis chỉ khi cần thiết

• Nếu hai dữ liệu có cùng đơn vị hoặc phạm vi tương đương, không cần trục tung thứ hai.
• Việc thêm trục tung thứ hai dễ làm rối mắt và phức tạp.

5. Ví dụ thực tiễn

5.1 Bảng doanh thu và lợi nhuận của một doanh nghiệp

Bạn muốn trình bày Doanh thu (đơn vị: USD) và Lợi nhuận ròng (đơn vị: %). Khi doanh thu tăng 10 lần, lợi nhuận vẫn nằm trong khoảng 5-15%. Bạn cần trục tung thứ hai để hiển thị lợi nhuận bolj.

5.2 Nghiên cứu thị trường

Giả sử bạn đang so sánh Độ phủ thị trường (đơn vị: %), và Doanh số bán hàng (đơn vị: triệu VNĐ). Độ phủ thị trường thường nằm trong khoảng 0-100%, trong khi doanh số bán hàng có thể lên tới 5,000 triệu. Trục tung thứ hai giúp hiển thị độ phủ thị trường mà không làm mất dữ liệu doanh số.

5.3 Phân tích dữ liệu thời gian

Bạn có dữ liệu Nhiệt độ (°C) và Tốc độ gió (m/s). Nhiệt độ thay đổi trong khoảng 10-30°C, trong khi tốc độ gió có thể lên tới 20 m/s. Khi biểu diễn cùng một trục tung, dữ liệu nhiệt độ sẽ bị “đàn hồi” trong vùng nhỏ. Trục tung thứ hai giúp bạn hiển thị cả hai dữ liệu một cách rõ ràng.

6. Các lỗi thường gặp khi sử dụng trục tung thứ hai

7. Kỹ thuật nâng cao: Tạo biểu đồ động với trục tung thứ hai

7.1 Sử dụng bảng dữ liệu động (Named Ranges)

• Định nghĩa các vùng dữ liệu bằng forts, ví dụ: =OFFSET(Sheet1!$B$2,0,0,COUNTA(Sheet1!$B:$B),1)
• Khi dữ liệu thay đổi, biểu đồ tự động cập nhật.

7.2 Kết hợp với công cụ vaihe

• Sử dụng PivotTable để trích xuất dữ liệu, sau đó tạo biểu đồ.
• PivotTable hỗ trợ trục tung thứ hai tự động.

7.3 Sử dụng VBA để tạo biểu đồ

Sub CreateComboChart() Dim ws As Worksheet Set ws = ThisWorkbook.Sheets("Sheet1") Dim ch As ChartObject Set ch = ws.ChartObjects.Add(Left:=100, Width:=500, Top:=50, Height:=300) With ch.Chart .ChartType = xlCombo .SetSourceData Source:=ws.Range("A1:C6") .SeriesCollection(1).ChartType = xlColumnClustered .SeriesCollection(2).ChartType = xlLine .SeriesCollection(2).AxisGroup = 2 ' Secondary axis End With
End Sub

8. Tóm tắt

• Trục tung thứ hai giúp trình bày so sánh hai tập dữ liệu có đơn vị hoặc phạm vi giá trị khác nhau.
• Iglesias các loại biểu đồ có thể sử dụng trục tung thứ hai: cột, đường, combo.
• Thực hiện trong Excel: chọn dữ liệu → 사진 Combo Chart → gắn trục tung thứ hai cho data series cần.
• Tùy chỉnh trục tung thứ hai: màu sắc, tỷ lệ, tiêu đề, gridlines, data labels.
• Tránh nhầm lẫn bằng cách chọn màu sắc khác nhau, đặt tỷ lệ hợp lý, thêm tiêu đề rõ ràng.
• Sử dụng các kỹ thuật nâng cao như vùng dữ liệu động, PivotTable, hoặc VBA để tự động hóa.

Với những kiến thức và kỹ thuật trên, bạn đã sẵn sàng tạo ra những biểu đồ Excel có 2 trục tung chuyên nghiệp, dễ đọc và có sức thuyết phục cao, giúp bạn truyền đạt thông tin một cách hiệu quả trong mọi báo cáo, thuyết trình hay báo cáo tài chính. Chúc bạn thành công!

Tiến sĩ Lê Thống Nhất

Tiến sĩ Lê Thống Nhất sinh năm 1955 tại Nghệ An, là nhà giáo, nhà báo và doanh nhân trong lĩnh vực giáo dục. Ông từng giảng dạy Toán học tại Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu và đảm nhiệm nhiều vai trò trong ngành giáo dục, từ viết sách, biên soạn tài liệu đến sáng lập các dự án hỗ trợ học tập trực tuyến.

Ông là người sáng lập BigSchool – nền tảng giáo dục trực tuyến kết nối giáo viên và học sinh cả nước. Ngoài ra, ông còn nổi tiếng với vai trò tác giả, diễn giả truyền cảm hứng và khách mời trên nhiều chương trình truyền hình, trong đó có “Ai là triệu phú” trên truyền hình VTV.

Trong suốt sự nghiệp, Tiến sĩ Lê Thống Nhất đã nhận nhiều giải thưởng giáo dục và được biết đến như một người luôn đổi mới, ứng dụng công nghệ vào dạy và học, góp phần lan tỏa tri thức và niềm say mê học tập cho thế hệ trẻ.